İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, sandık çıkış anketlerinin aşırı sağ partisi Dini Siyonizm'in destek kaybettiğini göstermesine rağmen Pazar günü düzenlenen bir etkinlikte dans ederek kutlama yaptı. Başkent Kudüs'teki etkinlikte Smotrich, partisinin hala güçlü olduğunu savundu ve koalisyon görüşmelerinde etkili olacaklarını belirtti. Ancak anketler, partisinin Knesset'teki sandalye sayısını kaybettiğini ve Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Likud partisinin de beklenenin altında kaldığını ortaya koydu.
Seçim Sonuçları ve Siyasi Belirsizlik
İsrail'de 1 Kasım 2022'de yapılan seçimlerin ardından ülke siyasi belirsizliğe sürüklendi. Sandık çıkış anketleri, Netanyahu liderliğindeki sağ blokun 60 sandalye civarında kaldığını, iktidarı kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadığını gösteriyor. Smotrich'in partisi Dini Siyonizm, önceki seçimlerde 6 sandalye kazanmıştı; ancak bu kez anketler 4-5 sandalyede kalacağını öngörüyor. Bu durum, Smotrich'in koalisyon içindeki pazarlık gücünü azaltabilir. Yine de Smotrich, destekçilerine hitaben yaptığı konuşmada, "Dini Siyonizm hareketi büyümeye devam ediyor. Anketler yanıltıcı olabilir, gerçek sonuçları bekleyeceğiz" dedi. Seçim sonuçlarının kesinleşmesi günler alabilir ve koalisyon müzakereleri haftalar sürebilir.
Smotrich, Batı Şeria'daki yerleşim karşıtı politikaları ve Filistinlilere yönelik sert söylemleriyle tanınıyor. Aşırı sağcı görüşleriyle bilinen Smotrich, seçim kampanyası boyunca yargı reformu ve yerleşim inşaatlarının hızlandırılması vaatlerinde bulundu. Ancak partisinin oy kaybı, İsrail toplumunun bir kesiminde bu söylemlere karşı bir tepki olduğunu da gösteriyor. Öte yandan, ana muhalefet lideri Yair Lapid'in Yesh Atid partisi ve merkez sol blok, anketlerde bir miktar artış gösterdi. Bu durum, Netanyahu'nun iktidarı kurma çabalarını zorlaştırabilir.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
İsrail'deki siyasi istikrarsızlık, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan dengeleri daha da karmaşık hale getiriyor. Netanyahu'nun iktidara dönmesi halinde, aşırı sağ partilerin koalisyonda yer alması, İsrail-Filistin çatışmasında yeni bir tırmanma riskini beraberinde getirebilir. Smotrich gibi isimlerin kabinede olması, Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerinin artmasına ve Filistinlilere yönelik sert politikaların uygulanmasına yol açabilir. Bu da bölgede istikrarsızlığı derinleştirebilir. Ayrıca, İsrail'in iç siyasi belirsizliği, ABD ve Avrupa ülkeleriyle ilişkilerde de yansımalar yaratabilir. Özellikle yargı reformu konusundaki tartışmalar, İsrail'in demokratik kimliği konusunda uluslararası alanda endişelere neden olabilir.
Seçim sonuçlarının kesinleşmemesi, İsrail'in ekonomik politikalarını da etkileyebilir. Smotrich'in maliye bakanı olarak izlediği politikalar, piyasalarda dalgalanmalara yol açabilir. Ancak Smotrich'in kutlama yapması, partisinin tabanını motive etme çabası olarak yorumlanıyor. Yine de gerçek tablo, sandık çıkış anketlerinin ötesinde, resmi sonuçlarla netleşecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'deki siyasi belirsizlik ve aşırı sağın oy kaybı, Türkiye'nin bölgesel dengeler açısından dikkatle izlediği bir gelişme. Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle biliniyor ve İsrail'deki hükümet değişikliği veya koalisyon yapısı, iki ülke ilişkilerini etkileyebilir. Smotrich gibi aşırı sağcı bir ismin güç kaybetmesi, Türkiye'nin Filistin politikası açısından olumlu bir sinyal olarak değerlendirilebilir. Ancak Netanyahu'nun iktidara gelmesi ve aşırı sağ partileri koalisyona dahil etmesi, Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni gerilimlere yol açabilir. Türkiye, bölgesel istikrarın korunması ve Filistinlilerin haklarının savunulması konusunda kararlılığını sürdürecektir.
