İsrail'de dün yapılan genel seçimlerde sandıklar kapandı ancak kesin bir kazanan çıkmadı. Oy sayımının büyük bölümü tamamlanırken, hiçbir parti veya ittifak hükümet kurmak için gereken 61 sandalye çoğunluğa ulaşamadı. Seçim sonuçları, ülkenin siyasi geleceğine dair belirsizliği derinleştirirken, koalisyon görüşmelerinin haftalar sürebileceği ve yeni bir hükümet kurulana kadar mevcut Başbakan'ın geçici hükümet olarak görevde kalacağı belirtiliyor.
Seçim sonuçları ve siyasi tablo
İsrail seçim komisyonundan yapılan açıklamaya göre, oyların yüzde 90'ından fazlası sayıldı. Buna göre, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi ve muhalefetteki Yesh Atid partisi başını çekiyor. Ancak her iki taraf da hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı. Netanyahu'nun sağ blok partileriyle birlikte 59 sandalyede kalması, muhalefetin ise Arap partilerinin desteğiyle 58 sandalyeye ulaşması dikkat çekiyor. Knesset'te temsil edilecek partiler arasında ayrıca dindar Siyonist partiler, aşırı sağcı Yahudi Gücü partisi ve merkez sol partiler yer alıyor.
Seçim sonuçları, İsrail siyasetindeki derin bölünmüşlüğü bir kez daha gözler önüne serdi. Son dört yılda beşinci kez sandığa gidilmesi, siyasi istikrarsızlığın kronikleştiğini gösteriyor. Netanyahu'nun iktidarını sürdürme çabası, yolsuzluk davası ve koalisyon ortaklarının talepleriyle şekillenirken, muhalefet cephesinde ise Yesh Atid lideri Yair Lapid'in bir araya getirdiği ittifakın dağınık yapısı dikkat çekiyor. Özellikle Arap ortak liste ve sol partilerin tutumu, hükümet kurma denkleminde belirleyici olacak.
Koalisyon müzakereleri ve olası senaryolar
İsrail'de hükümet kurma süreci, Cumhurbaşkanı'nın partilerle istişarelerinin ardından görevlendirme yapmasıyla başlıyor. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un önümüzdeki günlerde tüm partilerle görüşerek hükümet kurma görevini kime vereceğini açıklaması bekleniyor. Görev alan parti liderinin koalisyon ortaklarıyla anlaşması için 28 gün süresi bulunuyor; bu süre gerekirse 14 gün daha uzatılabiliyor. Eğer bu süre zarfında hükümet kurulamazsa, Cumhurbaşkanı başka bir ismi görevlendirebilecek veya seçimlerin yenilenmesi yoluna gidilebilecek.
Olası senaryolar arasında, Netanyahu'nun sağ blok partileriyle azınlık hükümeti kurması veya muhalefetin Arap partilerinin dışarıdan desteğiyle bir koalisyon oluşturması yer alıyor. Ancak her iki seçeneğin de önünde ciddi engeller bulunuyor. Netanyahu'nun koalisyon ortağı olarak aşırı sağcı partilere taviz vermesi, iç ve dış tepkilere yol açabilir. Muhalefet cephesinde ise Arap partilerinin doğrudan hükümete katılma konusundaki isteksizliği ve ideolojik farklılıklar, bir araya gelmeyi zorlaştırıyor. Bu nedenle, uzun süreli bir siyasi kriz ve erken seçim ihtimali masada.
Bölgesel ve küresel yansımalar
İsrail'deki siyasi belirsizlik, bölgesel dinamikleri de yakından ilgilendiriyor. Son dönemde İsrail ile Arap ülkeleri arasında imzalanan normalleşme anlaşmaları (Abraham Accords) ve İran'la yürütülen nükleer müzakereler, yeni hükümetin dış politika yönelimini etkileyecek. Netanyahu, İran'a karşı sert bir çizgi izlerken, muhalefet lideri Lapid'in de benzer bir tutum sergilemesi bekleniyor ancak koalisyon ortaklarının farklı öncelikleri olabilir. Ayrıca, Filistin sorunu ve Gazze'deki durum, her hükümet için önemli bir sınav olmaya devam ediyor.
ABD yönetimi, İsrail'deki siyasi istikrarsızlığı yakından takip ediyor. Washington, iki devletli çözüm konusunda İsrail'den gelecek sinyalleri beklerken, yeni hükümetin Filistin politikası belirsizliğini koruyor. Avrupa Birliği de İsrail ile ilişkilerde istikrarın korunmasını umuyor. Bölgede, İsrail'in iç siyasi durumu, Suriye, Lübnan ve Irak gibi ülkelerdeki gelişmelerle de etkileşim halinde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'deki seçim sonuçları ve siyasi belirsizlik, Türkiye'nin bölgesel diplomasisi açısından dikkatle izlenmesi gereken bir süreç. Türkiye, son yıllarda İsrail ile ilişkilerinde normalleşme adımları atmış olsa da, Filistin davasına verdiği önem ve Doğu Akdeniz'deki enerji rekabeti, Ankara'nın pozisyonunu belirliyor. Yeni hükümetin Filistin politikası ve bölgesel hamleleri, Türkiye'nin İsrail ile yürüttüğü diyalog ve olası iş birliklerini etkileyebilir. Ayrıca, İsrail'in iç istikrarsızlığı, bölgesel güvenlik dengelerinde belirsizliğe yol açarak Türkiye'nin sınır güvenliği ve enerji politikalarını dolaylı yoldan etkileyebilir. Türkiye, gelişmeleri yakından takip ederek, çıkarları doğrultusunda esnek bir diplomasi yürütecektir.
