Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), FIFA Başkanı Gianni Infantino'nun görev süresi sınırlamalarını ihlal ederek yeniden seçilme girişimine karşı çıkılması için dünya futbolunun yönetim organına resmi bir çağrıda bulundu. İnsan hakları örgütü, Infantino'nun 2027'de üçüncü kez başkanlığa aday olmasının FIFA'nın kendi tüzüğüne aykırı olduğunu ve bu durumun kurumun itibarını zedeleyeceğini belirtti. FIFA Kongresi'nin 2025 yılında yapılacak toplantısında konunun ele alınması beklenirken, örgütün bu hamlesi, uluslararası spor yönetiminde hesap verebilirlik ve şeffaflık tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Gelişmenin Arka Planı
Gianni Infantino, 2016 yılında Sepp Blatter'ın istifasının ardından FIFA başkanlığına seçilmişti. 2019'da yeniden seçilen Infantino, 2023'te yapılan kongrede rakipsiz olarak üçüncü dönemini garantilemişti. Ancak FIFA tüzüğünün 39. maddesi, başkanın en fazla üç dönem görev yapabileceğini hükme bağlıyor. Infantino'nun 2016'daki ilk seçimi, Blatter'ın görev süresinin kalan kısmını tamamlamak üzere yapıldığı için bazı hukukçular bunun tam bir dönem sayılmayacağını, dolayısıyla Infantino'nun 2027'de tekrar aday olabileceğini savunuyor. Ancak Uluslararası Af Örgütü, bu yorumun tüzüğün ruhuna aykırı olduğunu ve FIFA'nın yönetişim reformlarını baltaladığını ileri sürüyor.
Uluslararası Af Örgütü'nün spor direktörü, yaptığı açıklamada, "FIFA'nın en yüksek makamı, kurumun kendi kurallarını hiçe sayarak kişisel hırslarına alet edilmemelidir. Infantino'nun adaylığı, futbolun yönetiminde demokratik ilkelerin ve hukukun üstünlüğünün ciddi bir testidir" ifadelerini kullandı. Örgüt, FIFA üyesi 211 federasyona mektup göndererek Infantino'nun yeniden seçilme girişiminin engellenmesi için oy kullanmalarını istedi.
FIFA cephesinde ise konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak Infantino'ya yakın kaynaklar, başkanın 2027'de yeniden aday olacağını ve bunun için yasal dayanaklarının hazır olduğunu öne sürüyor. FIFA Konseyi üyelerinden bazıları, mevcut tüzüğün yoruma açık olduğunu ve bu konunun nihai kararının FIFA Kongresi'nde verileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Infantino'nun yeniden seçilme ısrarı, sadece futbol yönetimini değil, aynı zamanda küresel spor siyasetini de yakından ilgilendiriyor. Infantino döneminde FIFA'nın gelirleri rekor seviyelere ulaştı; 2023 yılında kurumun geliri 7,5 milyar doları aştı. Bu mali başarı, başkanın popülaritesini artırsa da, eleştirmenler FIFA'nın karar alma süreçlerinin giderek daha otoriter bir yapıya büründüğünü savunuyor. Özellikle 2022 Katar Dünya Kupası'nın insan hakları ihlalleri gölgesinde düzenlenmesi, FIFA'nın itibarına gölge düşürmüştü.
Uzmanlar, Infantino'nun adaylığının önünün açılması durumunda bunun diğer uluslararası spor federasyonları için de emsal teşkil edebileceğine dikkat çekiyor. Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) ve UEFA gibi kuruluşlar, benzer dönem sınırlamalarına sahip. Eğer FIFA, kendi tüzüğünü esnetme yoluna giderse, bu durum diğer kurumlarda da yönetişim standartlarının zayıflamasına yol açabilir. Öte yandan, bazı Afrika ve Asya federasyonları Infantino'ya destek verirken, Avrupa ülkelerinin çoğu bu girişime temkinli yaklaşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin spor diplomasisi ve FIFA içindeki konumu açısından dolaylı bir önem taşıyor. Türkiye, FIFA üyesi olarak kongrede oy hakkına sahip ve bu tür kritik seçimlerde belirleyici olabilecek ülkeler arasında yer alıyor. Ayrıca Türkiye, 2032 Avrupa Futbol Şampiyonası'nı İtalya ile birlikte düzenlemeye hazırlanırken, FIFA yönetimiyle olan ilişkileri bu süreçte önem kazanıyor. Infantino'nun yeniden seçilmesi halinde, Türkiye'nin organizasyon sürecinde daha esnek bir FIFA ile çalışma ihtimali bulunuyor. Ancak öte yandan, Türkiye'nin insan hakları konusundaki uluslararası eleştirileri, bu tür bir tartışmada taraf olmasını zorlaştırabilir. Ankara'nın bu konudaki tutumu, hem FIFA içindeki dengeleri hem de Türkiye'nin Batı ile ilişkilerini etkileyebilir.
