Malezya'nın eski Başbakanı Mahathir Muhammed'in eşi Dr. Siti Hasmah Mohamad Ali, 100 yaşında hayatını kaybetti. Aile tarafından yapılan açıklamaya göre, Siti Hasmah pazartesi günü Ulusal Kalp Enstitüsü'nde (IJN) tedavi gördüğü sırada hayatını kaybetti. Ölüm nedeni henüz netlik kazanmadı. Siti Hasmah, 1926 doğumlu olup, Malezya'nın en uzun süre görev yapan başbakanı olan Mahathir Muhammed ile 1956 yılında evlenmişti. Çiftin yedi çocuğu bulunuyor.
Hayatı ve Mirası
Siti Hasmah, sadece bir siyasetçi eşi olarak değil, aynı zamanda Malezya'nın ilk kadın doktorlarından biri olarak da tanınıyordu. 1950'lerde tıp eğitimini tamamlayan Siti Hasmah, kariyeri boyunca halk sağlığı alanında çalıştı. Eşinin başbakanlığı döneminde (1981-2003 ve 2018-2020) aktif bir kamu figürü olarak yer aldı; kadın sağlığı, çocuk bakımı ve sosyal refah konularında kampanyalar yürüttü. Malezya toplumunda sevilen ve saygı duyulan bir isim haline geldi. Özellikle 2018 seçimlerinde eşinin tekrar başbakan olması sürecinde verdiği destekle hafızalara kazındı. Siti Hasmah, ilerleyen yaşına rağmen halk etkinliklerine katılmaya devam etti ve 2020'de 94 yaşındayken eşiyle birlikte kameralar önünde görünmüştü.
Malezya Siyasetindeki Yeri ve Son Dönem
Mahathir Muhammed, 2020 yılında beklenmedik bir şekilde istifa ederek başbakanlıktan ayrılmıştı. O günden bu yana Malezya siyaseti dalgalı bir seyir izliyor. Siti Hasmah'ın vefatı, ülke genelinde geniş yankı uyandırdı. Başbakan Enver İbrahim ve diğer siyasi liderler taziye mesajları yayınladı. Malezya Kraliyet Sarayı da başsağlığı diledi. Siti Hasmah'ın cenaze töreninin önümüzdeki günlerde başkent Kuala Lumpur'da düzenlenmesi bekleniyor. Aile, özel bir tören istediklerini ancak halkın katılımına açık bir anma etkinliği olabileceğini belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Siti Hasmah'ın vefatı, yalnızca Malezya'da değil, Güneydoğu Asya'da da geniş yankı buldu. Endonezya, Singapur, Brunei ve Tayland gibi ülkelerden resmi taziye mesajları geldi. Mahathir Muhammed, 1980'lerden itibaren Asya'nın ekonomik kalkınma modeline öncülük eden isimlerden biriydi ve eşi Siti Hasmah da bu süreçteki sosyal reformlara katkı sağlamıştı. Özellikle 1990'larda Malezya'nın modernleşme hamlelerinde kadınların iş gücüne katılımını teşvik eden programlarda aktif rol oynamıştı. Uluslararası kamuoyu, Siti Hasmah'ı Asya'da kadın sağlığı ve eğitimi alanında öncü bir figür olarak hatırlıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) eski yetkilileri, onun sağlık alanındaki katkılarını takdir eden açıklamalar yaptı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Malezya, Türkiye'nin Güneydoğu Asya'daki önemli ortaklarından biri. Mahathir Muhammed döneminde iki ülke arasında savunma, ticaret ve İslam işbirliği alanlarında yakın ilişkiler kurulmuştu. Siti Hasmah'ın vefatı, bu ilişkilerde doğrudan bir değişikliğe yol açmasa da, Malezya'nın siyasi hafızasında önemli bir figürün kaybı olarak Türkiye'deki Malezya dostu çevrelerde de yankı bulabilir. Ayrıca, Mahathir'in son yıllarda Türkiye'ye yönelik eleştirel tutumu göz önüne alındığında, eşinin vefatı sonrası Malezya iç siyasetinde yaşanabilecek duygusal dalgalanmalar, bölgesel dengeleri dolaylı yoldan etkileyebilir. Türkiye'nin Kuala Lumpur Büyükelçiliği'nin taziye mesajı yayınlaması bekleniyor.
