Malezya'nın eski başbakanı Mahathir Muhammed'in eşi Siti Hasmah Muhammed Ali, 28 Eylül sabahı saat 09.20 sularında Ulusal Kalp Enstitüsü'nde (Institut Jantung Negara) hayatını kaybetti. 100 yaşında vefat eden Siti Hasmah, Malezya'nın bağımsızlık sonrası dönemine tanıklık etmiş, ülkenin en uzun süre başbakanlık yapmış liderinin eşi olarak siyasi ve toplumsal hayatta iz bırakmış bir isimdi. Ölüm nedeni henüz resmi olarak açıklanmadı, ancak yaşlılığa bağlı kalp yetmezliği şüphesi üzerinde duruluyor.
Bir Asırlık Yaşam: Siti Hasmah'ın Hayatı ve Mirası
Siti Hasmah, 12 Temmuz 1926'da Kuala Lumpur'da doğdu. Tıp eğitimi alarak Malezya'nın ilk kadın doktorlarından biri oldu. 1956'da Mahathir Muhammed ile evlendi; çift, Mahathir'in siyasi kariyeri boyunca zorlu dönemlerden geçti. Mahathir 1981-2003 arasında başbakanlık yaparken, Siti Hasmah ülkenin "First Lady"si olarak sağlık ve kadın hakları konularında aktif rol aldı. 2018'de Mahathir tekrar başbakan olduğunda 92 yaşındaydı ve Siti Hasmah yine eşinin yanındaydı. 2020'de Mahathir'in istifasıyla siyasetten çekildiler.
Siti Hasmah, sadece bir lider eşi değil, aynı zamanda saygın bir hekim ve toplum lideriydi. Malezya Kızılhaçı ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarında görev aldı. Özellikle çocuk sağlığı ve aile planlaması konularında öncü çalışmalar yaptı. Malezya'da farklı etnik gruplar arasında birlik mesajları veren ılımlı duruşuyla tanınıyordu. Uzun yaşamı boyunca ülkenin modernleşme sürecine tanıklık etti ve birçok nesle ilham verdi.
Malezya ve Bölge İçin Anlamı
Siti Hasmah'ın vefatı, Malezya'da geniş yankı uyandırdı. Başbakan Enver İbrahim, sosyal medya hesabından taziye mesajı yayımlayarak "Malezya büyük bir insanı kaybetti" dedi. Eski başbakanlardan Abdullah Badawi ve Necib Razak da başsağlığı diledi. Kral Sultan İbrahim de bir açıklama yaparak aileye sabır diledi. Ulusal Kalp Enstitüsü önünde toplanan vatandaşlar, Siti Hasmah için dualar etti.
Mahathir Muhammed, 99 yaşında ve halen aktif siyasetin içinde olmasa da zaman zaman açıklamalar yapıyor. Eşinin ölümü, onun için hem kişisel hem de siyasi bir dönüm noktası olabilir. Malezya'da 2023'ten bu yana siyasi istikrar arayışı sürüyor; Enver İbrahim hükümeti ekonomik reformlar ve yolsuzlukla mücadele vaatleriyle görevde. Siti Hasmah'ın ölümü, ülke gündemini bir süreliğine birleştirici bir hüzne boğdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Siti Hasmah'ın vefatı, Türkiye'de doğrudan yankı bulmasa da, Malezya ile Türkiye arasındaki tarihsel ve kültürel bağlar nedeniyle önem taşıyor. Mahathir Muhammed, Türkiye'ye sık sık övgülerde bulunmuş, İslam dünyasının kalkınmasında Türkiye'nin rolünü desteklemiş bir liderdi. Eşi Siti Hasmah da Müslüman dünyasında saygın bir figürdü. Türkiye'nin Asya-Pasifik açılımı ve Malezya ile savunma, ticaret ve eğitim alanlarındaki iş birliği düşünüldüğünde, bu kayıp, bölgedeki ılımlı ve birleştirici siyasetin azalması anlamına geliyor. Türkiye, Malezya ile ilişkilerini güçlendirirken bu tür şahsiyetlerin mirasını hatırlamalı.
