Singapur Havayolları'nın (SIA) Air India'daki hisse alımı, şirketin havayolu ortaklıkları stratejisini yeniden gündeme taşıdı. Bir analist, SIA'nın diğer havayolu yatırımlarındaki performansını 'oldukça yetersiz' olarak nitelendirirken, Air India ortaklığının bu tabloyu değiştirip değiştirmeyeceği sorgulanıyor.
Ortaklık Yatırımlarının Geçmişi
Singapur Havayolları, son yirmi yılda çeşitli havayolu şirketlerine stratejik yatırımlar yaptı. Bunlar arasında Virgin Australia, Tiger Airways, Vistara (Tata Group ile ortak girişim) ve son olarak Air India bulunuyor. Ancak analistlere göre, bu yatırımların çoğu SIA'nın beklediği getiriyi sağlamadı.
Virgin Australia'daki yüzde 20'lik hisse, 2020'de şirketin iflas sürecine girmesiyle büyük ölçüde değer kaybetti. Tiger Airways ise tamamen satın alınıp SilkAir ile birleştirildikten sonra marka olarak ortadan kaldırıldı. Vistara, Hindistan pazarında büyüme gösterse de, Air India ile birleşme sürecinde SIA'nın payı yüzde 25,1'e düştü.
Uzmanlar, SIA'nın bu yatırımlardan elde ettiği finansal getirinin sınırlı kaldığını vurguluyor. Özellikle Virgin Australia ve Tiger Airways maceraları, şirketin bilançosunda önemli zararlara yol açtı. SIA yönetimi ise uzun vadeli stratejik ortaklıkların sinerji yaratacağını savunuyor.
Air India Ortaklığı ve Bölgesel Rekabet
2022'de Tata Group'un Air India'yı satın almasıyla SIA, bu şirkette yüzde 25,1 hisse elde etti. Anlaşma kapsamında SIA, Air India'nın dönüşümüne katkı sağlayacak ve Hindistan pazarında daha güçlü bir konum hedefliyor. Ancak Air India'nın uzun süredir devam eden verimlilik sorunları ve yoğun rekabet, bu yatırımın da riskli olduğunu gösteriyor.
Asya-Pasifik havacılık pazarında rekabet son yıllarda arttı. Orta Doğu merkezli taşıyıcılar (Emirates, Qatar Airways) ve düşük maliyetli Asya havayolları (AirAsia, IndiGo) SIA'nın pazar payını tehdit ediyor. SIA, premium segmentteki güçlü konumunu korumaya çalışırken, ortaklık yatırımlarıyla maliyetleri düşürmeyi ve ağını genişletmeyi planlıyor.
Singapur hükümeti, SIA'nın en büyük hissedarı olarak (Temasek üzerinden) şirketin stratejik kararlarında etkili. Pandemi döneminde SIA'ya sağlanan 15 milyar dolarlık kurtarma paketi, şirketin ayakta kalmasını sağladı. Ancak bu destek, havayolunun bağımsız hareket kabiliyetini de tartışmaya açtı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Singapur Havayolları'nın ortaklık yatırımlarındaki performansı, Türk Hava Yolları (THY) için de ders niteliğinde. THY, son yıllarda agresif büyüme stratejisiyle küresel ölçekte etkinliğini artırdı. Ancak SIA örneği, havayolu ortaklıklarının her zaman beklenen sinerjiyi yaratmadığını gösteriyor. Türkiye'nin jeopolitik konumu ve İstanbul'un transit merkez olma potansiyeli, THY'yi Asya-Pasifik pazarında önemli bir oyuncu haline getiriyor. SIA'nın yaşadığı zorluklar, THY'nin ortaklık veya satın alma stratejilerinde daha temkinli olması gerektiğine işaret ediyor. Ayrıca, Hindistan pazarındaki gelişmeler, Türkiye'nin bölgesel havacılık rekabetinde yeni fırsatlar yaratabilir.
