Texaslı sığır yetiştiricileri, ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) tarafından yürütülen son operasyonların sığır eti tedarik zincirini ciddi şekilde sarstığını ve perakende fiyatlarını daha da yukarı çekebileceğini belirtti. Üretici grupları, göçmen işgücüne yönelik artan baskınların mezbaha ve işleme tesislerinde işgücü sıkıntısına yol açtığını, bunun da arzı daraltarak market raflarındaki etiketleri yukarı taşıdığını vurguluyor. Halihazırda rekor seviyelere yakın seyreden sığır eti fiyatlarının, bu gelişmeyle birlikte yeni bir zam dalgasıyla karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.
Operasyonların Arka Planı ve Etkileri
ICE'in son haftalarda ülke genelinde, özellikle de tarım ve gıda işleme sektöründe yoğunlaştırdığı denetimler, sığır eti endüstrisinde endişe yaratmış durumda. Texas, ABD'nin en büyük sığır üreticisi eyaleti olarak toplam ulusal üretimin yaklaşık yüzde 12'sini karşılıyor. Eyaletteki besi çiftlikleri, mezbahalar ve paketleme tesisleri, işgücünün önemli bir bölümünü göçmen işçiler oluşturuyor. Sektör temsilcileri, baskınların ardından birçok işçinin işe gelmemesi veya kaçınması nedeniyle üretim hatlarında yavaşlama olduğunu, bazı tesislerin vardiya azaltmak zorunda kaldığını aktarıyor.
Texas Sığır Yetiştiricileri Birliği sözcüsü, "Bu operasyonlar tedarik zincirinin her halkasında aksamaya neden oluyor. Hayvanların kesimhaneye ulaşması gecikiyor, işleme kapasitesi düşüyor ve sonuçta raflarda daha az ürün kalıyor" dedi. Birliğe göre, son bir ayda bazı bölgelerde canlı sığır fiyatları yüzde 5 ila 8 arasında artarken, kıyma ve biftek gibi temel ürünlerde perakende fiyatları da yükseliş eğiliminde.
Ulusal Sığır Eti Yetiştiricileri Birliği (NCBA) de benzer uyarılarda bulunarak, ICE operasyonlarının "gıda güvenliği ve istikrarı için risk" oluşturduğunu belirtti. NCBA, tarım sektörünün yasal bir göçmen işgücü programına ihtiyaç duyduğunu, aksi halde üretim maliyetlerinin daha da artacağını savunuyor. USDA verilerine göre, ABD'de tarım işgücünün yaklaşık yüzde 40'ı yabancı uyruklu; bunların da önemli bir kısmı belgesiz durumda. Sığır eti sektöründe bu oranın daha da yüksek olduğu tahmin ediliyor.
Piyasa Dinamikleri ve Bölgesel Yansımalar
Sığır eti fiyatları, pandemi sonrası dönemde artan yem maliyetleri, kuraklık nedeniyle azalan sürüler ve güçlü talep nedeniyle zaten tarihsel zirvelere yakın seyrediyor. Chicago Ticaret Borsası'nda canlı sığır vadeli işlemleri son bir yılda yüzde 20'den fazla artış gösterdi. Şimdi bir de göçmenlik denetimlerinin yarattığı işgücü şoku eklenince, analistler önümüzdeki aylarda yüzde 10'a varan ek fiyat artışları öngörüyor.
Texas'taki gelişmeler, ABD'nin genel enflasyon görünümü açısından da önem taşıyor. Gıda fiyatları, Tüketici Fiyat Endeksi'nde (TÜFE) önemli bir yer tutuyor ve sığır eti, protein tüketiminin bel kemiğini oluşturuyor. Fiyat artışları, özellikle dar gelirli hanelerin bütçesini zorlayacak ve muhtemelen gıda enflasyonunu yukarı çekecek. Bu durum, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikası üzerinde de baskı oluşturabilir; zira Fed, enflasyonla mücadelede kararlılığını sürdürüyor.
Öte yandan, sığır eti tedarik zincirindeki aksaklıklar, ABD'nin ihracat taahhütlerini de tehdit ediyor. ABD, dünyanın en büyük sığır eti üreticilerinden ve ihracatçılarından biri. Asya ve Orta Doğu'daki alıcılar, sevkiyat gecikmeleri ve fiyat artışlarıyla karşılaşabilir. Bu da küresel et piyasasında dalgalanmalara yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki sığır eti fiyat artışları ve tedarik sorunları, doğrudan Türkiye'yi etkilemese de küresel emtia piyasaları üzerinden dolaylı yansımaları olabilir. Türkiye, kırmızı et ithalatında zaman zaman ABD'ye yönelse de son yıllarda daha çok yerli üretim ve alternatif tedarikçilere yönelmiş durumda. Ancak küresel et fiyatlarındaki genel yükseliş, Türkiye'nin ithalat maliyetini artırabilir ve iç piyasada fiyat baskısı yaratabilir. Ayrıca, ABD'deki göçmen işgücü tartışmaları, Türkiye'nin tarım sektöründeki mevsimlik işçi sorunlarına benzer dinamikler taşıyor; bu da politikacılar için karşılaştırmalı bir ders niteliğinde.
