Citigroup Inc. tarafından yayımlanan bir rapor, Senegal'de Cumhurbaşkanı Macky Sall ile eski Başbakan Amadou Ba arasındaki siyasi ayrışmanın ülkenin borç profiline ilişkin riskleri artırdığını ortaya koydu. Banka, bu gelişmenin Senegal'in borcunu yeniden yapılandırmaktan ziyade "reprofil" etme (vade uzatma) olasılığını yükselttiğini ifade etti. Senegal, son yıllarda yüksek büyüme oranlarıyla dikkat çekerken, siyasi belirsizlik ekonomik istikrarı tehdit ediyor.
Siyasi krizin arka planı
Senegal'de Mart 2024 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde yaşanan siyasi gerilim, Cumhurbaşkanı Sall'ın seçimleri erteleme girişimi ve muhalefet liderlerinin tutuklanmasıyla tırmanmıştı. Eski Başbakan Amadou Ba ise seçimlerde ana muhalefet adayı olarak öne çıkarken, Sall'ın kendisini saf dışı bırakmak istediği iddiaları gündeme geldi. Bu ayrışma, ülkenin borç yönetiminde koordinasyonu zorlaştırarak kreditörler nezdinde güven kaybına yol açtı. Citibank analistleri, siyasi belirsizliğin Senegal'in Uluslararası Para Fonu (IMF) ile olan programını da etkileyebileceğini belirtiyor. Senegal, 2023 yılında IMF'den 1,5 milyar dolarlık bir kredi anlaşması almıştı. Ancak reform taahhütlerinin yerine getirilmesi siyasi kriz nedeniyle aksayabilir.
Ülkenin kamu borcunun GSYH'ye oranı 2023 sonunda yüzde 72 seviyesine ulaşırken, faiz giderleri vergi gelirlerinin yüzde 15'ini aştı. Citibank, "reprofil" terimiyle, borcun anaparasında kesinti yapılmaksızın vadenin uzatılmasını kastediyor. Bu, tahvil sahipleri için daha az maliyetli bir seçenek olsa da, krizin derinleşmesi halinde kaçınılmaz hale gelebilir. Senegal'in 2024'te ödemesi gereken 800 milyon dolarlık Eurobond borcu bulunuyor. Siyasi kriz, bu borcun çevrilmesini zorlaştırarak ülkeyi temerrüt riskiyle karşı karşıya bırakabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
Senegal'in borç sorunu, Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği (UEMOA) içinde bir kırılganlık işareti olarak algılanıyor. Bölge, halihazırda Gana ve Nijerya'da yaşanan borç krizlerinin yankılarıyla mücadele ediyor. Senegal'in istikrarı, UEMOA'nın para birliği ve ortak tahvil piyasası açısından kritik öneme sahip. Citibank'ın uyarısı, uluslararası yatırımcıların Afrika kıtasındaki siyasi riskleri yeniden fiyatlamasına neden olabilir. Özellikle, Senegal'in 2033 vadeli Eurobond'unun getirisi son haftalarda yüzde 9'un üzerine çıkarak risk primi artışını yansıttı. IMF, daha önce Senegal'in borç sürdürülebilirliğine ilişkin uyarılarda bulunmuş, ancak Sall yönetimi bu eleştirileri geri çevirmişti. Küresel ölçekte faiz oranlarının yüksek seyretmesi, gelişmekte olan ülkelerin borç yükünü daha da ağırlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Senegal'deki siyasi kriz ve olası borç reprofili, Türkiye'nin Afrika açılımı politikası çerçevesinde dikkatle izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türk şirketleri, Senegal'de inşaat, altyapı ve enerji sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Ülkenin borç yapılandırması, Türk müteahhitlerinin ödeme akışını etkileyebilir. Ayrıca Türkiye, Senegal'le 2022'de 500 milyon dolara ulaşan ticaret hacmini artırmayı hedefliyor. Siyasi belirsizlik, bu hedefleri tehlikeye atabilir. Dolaylı olarak, Batı Afrika'da yaşanacak bir borç krizi, bölgesel istikrarsızlığı derinleştirerek Türkiye'nin insani yardım ve güvenlik iş birliği alanlarındaki çabalarını zorlayabilir. Bu nedenle, Türkiye'nin Senegal'deki gelişmeleri yakından takip etmesi ve olası risklere karşı hazırlıklı olması önemlidir.
