Trump yönetimi, Biden döneminde başlatılan ve milyonlarca öğrenci borçlusuna düşük ödeme imkanı sağlayan Save (Tasarruf) planının anayasaya aykırı bulunmasının ardından, 7 milyondan fazla Amerikalının 90 gün içinde yeni bir geri ödeme planı seçmesini zorunlu kıldı. Çarşamba günü itibarıyla resmen sona eren Save planı, mahkeme kararıyla kaldırılmıştı. Borçluların, aksi takdirde otomatik olarak daha yüksek taksitler ödeyecekleri varsayılan bir plana yönlendirileceği bildirildi. Eğitim Bakanlığı, bu süreçte borçlulara rehberlik etmek için bir web sitesi ve yardım hattı açtı.
Save planının kaldırılmasının arka planı
Biden yönetimi, 2023 yılında başlattığı Save (Saving on a Valuable Education) planıyla, öğrenci borçlularının gelirlerine göre aylık ödemelerini düşürmeyi ve belirli bir süre sonra kalan borcun silinmesini hedefliyordu. Plan, özellikle düşük gelirli borçlulara hitap ediyordu ve ilk yılında 8 milyondan fazla kişi kaydoldu. Ancak muhafazakar eyaletlerin açtığı davalar sonucunda, federal temyiz mahkemesi planı aşırı yetki kullanımı olarak nitelendirerek iptal etti. Yüksek Mahkeme, geçtiğimiz aylarda planın geçici olarak durdurulmasına karar vermişti. Trump yönetimi, mahkeme kararını uygulayarak planı sonlandırdı ve borçlulara alternatif seçenekler sunmaya başladı.
Borçlular için sonuçlar ve bölgesel boyut
Save planının sona ermesi, özellikle gençler ve eğitimli işgücü üzerinde doğrudan etkili olacak. Borçlular, gelire dayalı diğer planlara (IBR, PAYE veya ICR) geçmek zorunda kalacak. Ancak bu planlar genellikle daha yüksek aylık ödemeler gerektiriyor. Eğitim Bakanlığı, borçluların yeni plan seçeneği için 90 günlük bir geçiş süresi tanıdı. Bu süre içinde başvuru yapmayanlar, varsayılan olarak standart 10 yıllık plana (Standard Repayment) alınacak. Bu durum, özellikle ekonomik zorluk çeken hanelerde borç yükünü artırabilir. ABD'de toplam öğrenci borcu 1,7 trilyon doları aşmış durumda. Save planının iptali, öğrenci borcu krizini yeniden alevlendirebilir ve 2024 başkanlık seçimlerinde önemli bir tartışma konusu haline gelebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki öğrenci kredisi planının iptali, doğrudan Türkiye'yi etkilemese de, küresel ekonomi ve eğitim politikaları açısından önemli sinyaller taşıyor. ABD ekonomisinin yavaşlama işaretleri gösterdiği bir dönemde, milyonlarca borçlunun harcanabilir gelirinin azalması, tüketim ve tasarruf oranlarını etkileyebilir. Bu durum, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin ihracat talebini dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, ABD'de eğitim gören Türk öğrenciler de bu değişiklikten olumsuz etkilenebilir. Türkiye, yüksek öğrenim reformları ve öğrenci kredisi sistemini gözden geçirirken ABD'deki bu deneyimi dikkate alabilir.
