Saudel Tayfunu, Çin'in doğusundaki Zhejiang eyaletine iki ayrı noktadan karaya ulaşarak bölgede ciddi ulaşım aksaklıklarına neden oldu. Sanayi merkezi Ningbo ve ekonomik dev Şanghay başta olmak üzere büyük kent merkezlerinde uçuşlar ve feribot seferleri durduruldu. Ningbo Lishe Uluslararası Havalimanı, gece 23.30'dan itibaren tüm uçuş operasyonlarını askıya aldı. Yetkililer, halkı zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları ve güvenli bölgelerde kalmaları konusunda uyardı.
Gelişmenin Arka Planı
Çin Meteoroloji İdaresi, Saudel Tayfunu'nun Zhejiang eyaletinin Zhoushan kenti yakınlarından karaya ulaştığını, ardından tekrar denize açılarak aynı gün içinde ikinci kez Şanghay yakınlarındaki Pudong bölgesinden karaya geçtiğini açıkladı. Tayfunun saatteki hızı 25 kilometreyi bulan rüzgarlar ve şiddetli yağışlar getirdiği, deniz seviyesinde ani yükselmelere yol açtığı belirtildi.
Ningbo Lishe Uluslararası Havalimanı'nda tüm uçuşların askıya alınmasının yanı sıra, Şanghay Hongqiao ve Pudong havalimanlarında da çok sayıda uçuş iptal edildi ya da ertelendi. Çin Ulusal Demiryolu İdaresi, yüksek hızlı tren seferlerinde de iptaller yaşandığını ve bazı hatlarda hız sınırlaması uygulandığını duyurdu. Deniz taşımacılığında da feribot seferleri durdurulurken, limanlarda konteyner gemilerinin yanaşma işlemleri geçici olarak askıya alındı.
Şanghay Belediyesi, tayfun nedeniyle birçok okulun eğitime ara verdiğini ve bazı metro hatlarının işletmeye kapatıldığını bildirdi. Ayrıca parklar, müzeler ve turistik mekanlar güvenlik nedeniyle kapatıldı. Zhejiang ve Şanghay'da toplamda yüz binden fazla kişinin güvenli bölgelere tahliye edildiği resmi medyada yer aldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Saudel Tayfunu, Asya-Pasifik bölgesinde bu yıl görülen en güçlü fırtınalardan biri olarak kaydedildi. Filipinler'de de etkili olan tayfun, ülkede en az dokuz kişinin hayatını kaybetmesine neden olmuştu. Çin'de ise can kaybı bildirilmemekle birlikte, ekonomik kayıpların büyük olduğu ifade ediliyor. Ningbo ve Şanghay, Çin'in en yoğun ticaret limanlarına ev sahipliği yapıyor. Tayfun nedeniyle limanlardaki faaliyetlerin durması, küresel tedarik zincirlerini kısa süreli aksatma riski taşıyor.
İklim değişikliği uzmanları, Batı Pasifik'te tayfunların sıklığının ve şiddetinin artmasında küresel ısınmanın etkili olduğuna dikkat çekiyor. Sıcak deniz suyu, fırtınaların daha fazla enerji depolamasına ve daha hızlı güçlenmesine yol açıyor. Çin, bu tür doğal afetlere karşı erken uyarı sistemlerini güçlendirme çalışmalarını sürdürürken, yeni altyapı yatırımlarında iklim direncini artırmayı hedefliyor.
Saudel'in neden olduğu hasarın boyutunun netleşmesiyle birlikte, bölgedeki rehabilitasyon çalışmalarının başlaması bekleniyor. Çin hükümeti, afet bölgelerine yardım ekipleri sevk etti ve acil durum fonları tahsis etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Saudel Tayfunu'nun Çin'de yarattığı ulaşım ve ticaret aksaklıkları, Türkiye'nin yeniden canlandırmayı hedeflediği Çin ile ticaret hacmini ve orta koridor girişimlerini doğrudan etkilemese de, küresel tedarik zincirlerinde yaşanabilecek gecikmeler Türk ihracatçılarını dolaylı yoldan etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Karadeniz'de benzer tropikal fırtınalara maruz kalmaması, iklim değişikliğinin yol açtığı ekstrem hava olaylarının sadece belirli bölgeleri etkilemediğini göstermesi açısından önemli. Türkiye'nin afet yönetimi ve iklim direnci konularında Çin ile işbirliği fırsatları değerlendirmesi mümkün olabilir.
