Oscar ödüllü oyuncu Susan Sarandon ve "Hacks" dizisinin yıldızı Hannah Einbinder, Perşembe günü New York'ta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki konuşmasını protesto eden gösteri sırasında polis tarafından gözaltına alındı. Jewish Voice for Peace (Yahudilerin Barış için Sesi) örgütünün düzenlediği eylemde yüzlerce kişi Manhattan'daki BM binası çevresinde toplandı. Polis, göstericilerin dağılmasını istedi; ancak kalabalık dağılmayınca müdahale edildi ve aralarında Sarandon ile Einbinder'ın da bulunduğu çok sayıda kişi kelepçelendi. Gözaltına alınanlar arasında başka sanatçılar ve aktivistlerin de olduğu bildirildi.
Protestonun arka planı ve tutuklamalar
Jewish Voice for Peace, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarına karşı çıkan ve Filistin yanlısı tutumuyla bilinen bir Yahudi örgütü. Örgüt, Netanyahu'nun BM kürsüsünde konuşacağı saatlerde "soykırıma hayır" sloganıyla bir araya geldi. Eylemciler, ABD'nin İsrail'e verdiği askeri desteği protesto etti. Polis, izinsiz gösteri gerekçesiyle müdahale etti. Görgü tanıkları, Sarandon ve Einbinder'ın diğer göstericilerle birlikte yere oturduğunu ve direniş göstermediklerini aktardı. New York Polis Departmanı, gözaltına alınanların sayısını açıklamadı; ancak yerel basın, en az 50 kişinin gözaltına alındığını yazdı. Sarandon ve Einbinder, işlemlerinin ardından serbest bırakıldı. Her iki oyuncu da daha önce Filistin yanlısı açıklamalarıyla gündeme gelmişti.
Susan Sarandon, 2023'teki bir konuşmasında "Amerika'da yaşayan Yahudiler, bu ülkede ne kadar güvensiz olduklarını hissediyorlar" demiş ve bu sözleri tartışma yaratmıştı. Hannah Einbinder ise sosyal medyada Gazze'deki sivil kayıplara dikkat çeken paylaşımlar yapmıştı. Protesto, Netanyahu'nun BM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmaya denk getirildi. Netanyahu konuşmasında İran'ı tehdit olarak tanımladı ve İsrail'in güvenlik politikalarını savundu. Göstericiler ise konuşmayı "savaş suçlarını meşrulaştırma" olarak nitelendirdi.
Uluslararası boyut ve tepkiler
Bu olay, ABD'de İsrail politikalarına yönelik artan toplumsal muhalefetin bir yansıması. Son aylarda birçok üniversite kampüsünde ve şehirde benzer protestolar düzenlendi. İsrail yanlısı gruplar ise gösterileri antisemitizmle suçluyor. Beyaz Saray, gözaltılar hakkında doğrudan bir açıklama yapmadı; ancak barışçıl gösteri hakkının korunması gerektiğini vurguladı. New York Belediye Başkanı Eric Adams, polisin "kamu düzenini sağlamakla yükümlü" olduğunu söyledi. Olay, Hollywood'da da yankı buldu. Bazı ünlüler Sarandon ve Einbinder'a destek mesajı yayımlarken, bazıları tutuklamaları "orantısız" buldu. Netanyahu'nun BM ziyareti, İsrail'in uluslararası alanda yalnızlaştığı bir döneme denk geldi. Geçtiğimiz hafta birçok ülke İsrail'e yönelik eleştirilerini artırmıştı.
Protestonun organizatörleri, eylemin amacının "Filistin halkıyla dayanışma" olduğunu belirtti. Jewish Voice for Peace sözcüsü, "Biz Yahudiler olarak İsrail'in işlediği suçlara ortak olmayı reddediyoruz" dedi. Öte yandan, İsrail Dışişleri Bakanlığı, gösteriyi "nefret söylemi" olarak kınadı. ABD'de 2024 seçimleri yaklaşırken, İsrail-Filistin meselesi Demokrat Parti içinde de tartışma yaratıyor. Başkan Joe Biden, İsrail'e desteğini sürdürse de partisinin ilerici kanadı ateşkes çağrısı yapıyor. Bu tür protestolar, ABD'nin Orta Doğu politikasını sorgulayan geniş bir kamuoyu olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarını en sert eleştiren ülkeler arasında yer alıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Netanyahu'yu "soykırımcı" olarak nitelendirmiş ve İsrail ile ticari ilişkileri askıya alma kararı almıştı. New York'taki bu protesto ve gözaltılar, Batı kamuoyunda İsrail karşıtlığının arttığını gösteriyor. Türkiye açısından bu durum, uluslararası platformlarda Filistin davasını savunma konusunda elini güçlendirebilir. Ayrıca, ABD içindeki bölünme, Türkiye'nin Orta Doğu'daki diplomatik manevra alanını genişletebilir. Ancak ABD ile ilişkilerde İsrail faktörü hâlâ belirleyici. Türkiye, benzer protestoların kendi iç politikasında yankı bulmaması için dengeli bir söylem izliyor.
