İrlandalı yazar Sally Rooney'in kitapları, Filistin Eylemi (Palestine Action) adlı aktivist gruba verdiği destek nedeniyle İngiltere'deki bazı kitapçılardan ve perakende zincirlerinden çekildi. Normal People, Intermezzo ve Conversations With Friends gibi romanlarıyla tanınan Rooney'in eserleri, Filistin yanlısı duruşu nedeniyle tartışmaların odağına yerleşti. İngiltere'deki Waterstones ve diğer bazı bağımsız kitapçıların yanı sıra, bazı süpermarket zincirlerinin de yazarın kitaplarını satıştan kaldırdığı öne sürüldü. Kararın, Filistin Eylemi'nin İsrail'e yönelik eylemlerini desteklediği gerekçesiyle alındığı belirtiliyor.
Olayın Arka Planı: Sally Rooney ve Filistin Aktivizmi
Sally Rooney, uzun süredir Filistin yanlısı görüşleriyle biliniyor. Yazar, daha önce de İsrail'i eleştiren açıklamalarda bulunmuş ve Filistin'e destek veren kampanyalara katılmıştı. Filistin Eylemi, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarına dikkat çekmek için çeşitli eylemler düzenleyen bir grup. Rooney'in bu gruba açıkça destek vermesi, İngiltere'deki bazı perakendecileri rahatsız etmiş görünüyor. Kitapların raflardan kaldırılması, edebiyat dünyasında ve kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Bazı kesimler bu kararı sansür olarak nitelendirirken, bazıları da işletmelerin kendi ticari kararlarını verme hakkı olduğunu savunuyor.
Rooney'in avukatları ve yayıncısı henüz konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Ancak yazarın yakın çevresinden alınan bilgilere göre, Rooney kararından geri adım atmayı düşünmüyor. İngiltere'deki kitap satış platformlarında yapılan kontrollerde, bazı mağazalarda Rooney'in kitaplarının stoklarda görünmediği, ancak çevrimiçi satışların devam ettiği belirtiliyor. Bu durum, kararın tüm perakendeciler tarafından uygulanmadığını, ancak önemli bir kısmının bu yönde hareket ettiğini gösteriyor.
Küresel ve Bölgesel Boyut: Filistin Yanlısı Hareketin Edebiyata Etkisi
Filistin yanlısı hareket, son yıllarda Batı ülkelerinde özellikle üniversite kampüslerinde ve kültürel alanlarda giderek güçleniyor. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları sonrasında birçok sanatçı, yazar ve akademisyen Filistin'e destek açıklamaları yapmıştı. Sally Rooney de bu isimlerden biri. Ancak Rooney'in kitaplarının raflardan kaldırılması, bu tür desteklerin ticari sonuçları olabileceğini gösteriyor. İngiltere'de bazı perakendeciler, müşteri tepkilerini göz önünde bulundurarak bu kararı almış olabilir. Öte yandan, bu gelişme ifade özgürlüğü ve sansür tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Edebiyat dünyasında, yazarın siyasi görüşleri nedeniyle eserlerinin satıştan kaldırılmasının kabul edilemez olduğunu savunanlar olduğu gibi, işletmelerin kendi politikalarını uygulama hakkı olduğunu belirtenler de var.
Bu olay, Avrupa'da Filistin meselesinin ne kadar hassas bir konu haline geldiğini gözler önüne seriyor. Özellikle İngiltere'de, Filistin Eylemi gibi grupların eylemleri ve bu gruplara verilen destek, toplumun farklı kesimlerinde farklı tepkilere yol açıyor. Kitapların kaldırılması, edebiyatın siyasetle iç içe geçtiği bir dönemde, yazarların aktivist kimliklerinin eserlerine olan etkisini de sorgulatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinen bir ülke olarak, Sally Rooney'in yaşadığı bu durumu yakından takip ediyor. Türkiye'de edebiyat ve sanat camiası, Filistin yanlısı duruşu nedeniyle sanatçıların karşılaştığı yaptırımları eleştirel bir gözle izliyor. Bu tür gelişmeler, Batı'da ifade özgürlüğü ve sansür konusundaki çelişkileri gündeme getirerek, Türkiye'nin uluslararası platformlarda dile getirdiği eleştirilere zemin hazırlayabilir. Ayrıca, Türkiye'deki yayıncılar ve kitapçılar için de bir dayanışma örneği oluşturabilir; Rooney'in kitaplarının Türkiye'de satışa devam etmesi, ülkenin ifade özgürlüğüne verdiği önemi gösterebilir. Ancak doğrudan bir ekonomik veya güvenlik etkisi beklenmiyor.
