Avustralya'nın önde gelen tüketici örgütü Choice, çevrimiçi perakende platformlarında satılan tehlikeli ürünlerle ilgili olarak Rekabet ve Tüketici Komisyonu'na (ACCC) kapsamlı bir şikayette bulundu. Şikayette, eBay, Amazon ve AliExpress gibi platformlarda satılan sahte sigaralar ve 'esasen silah' olarak tanımlanan oyuncakların güvenlik riskleri oluşturduğu belirtiliyor. Choice, bu ürünlerin tüketicileri yanıltıcı bir şekilde sunulduğunu ve çocuklar için ciddi tehlikeler barındırdığını vurguluyor.
Tüketici örgütünden kapsamlı inceleme
Choice, altı aylık bir araştırma sonucunda 30'dan fazla ürünü belirledi ve bunları ACCC'ye bildirdi. Bu ürünler arasında, sahte olarak etiketlenmiş ve gerçek sigara ambalajlarına benzeyen şekillerde satılan elektronik sigaralar da bulunuyor. Choice yetkilileri, bu tür ürünlerin özellikle gençler arasında kullanımını teşvik edebileceği ve sağlık risklerini artırabileceği konusunda uyarılarda bulundu.
Örgüt ayrıca, bazı oyuncakların tasarımları itibarıyla 'esasen silah' olarak nitelendirilebileceğini ve bu nedenle perakendecilerin bu ürünleri sınırlandırması veya tamamen yasaklaması gerektiğini savunuyor. Choice, çevrimiçi pazaryerlerinin ürün güvenliği denetimlerinde yetersiz kaldığını ve tüketicileri korumak için daha sıkı düzenlemeler getirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Platformların sorumluluğu ve küresel yansımalar
Choice'in şikayeti, sadece Avustralya'yı değil, aynı zamanda küresel çapta çevrimiçi perakendecilere yönelik artan bir baskının parçası olarak değerlendiriliyor. Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri'nde de benzer platformlara karşı düzenlemeler getirilmeye çalışılıyor. Özellikle Çin merkezli platformların (AliExpress gibi) ürün güvenliği denetimlerinde zafiyetler yaşadığı sıkça dile getiriliyor.
Choice CEO'su, bu tür platformların tüketicilere karşı sorumluluklarını yerine getirmediğini ifade ederek, 'Bu ürünlerin piyasaya sürülmesi kabul edilemez. Çocuklarımızın oyuncak olarak kullandığı şeyler aslında silah olarak kullanılabilecek tehlikeli nesneler.' dedi. ACCC'nin konuya ilişkin soruşturma başlatıp başlatmayacağı henüz netlik kazanmazken, tüketici örgütü hızlı bir yanıt beklediklerini duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'de de benzer çevrimiçi platformların denetlenmesi açısından önemli bir emsal teşkil edebilir. Türkiye'de Trendyol, Hepsiburada ve n11 gibi platformların yanı sıra uluslararası pazaryerlerinde de sahte veya tehlikeli ürünler satılmaktadır. Avustralya'daki bu şikayet, Türk tüketici koruma kurumlarının da harekete geçmesi için bir fırsat sunuyor. Ayrıca, gümrük denetimlerinde sahte sigara ve oyuncak gibi ürünlerin tespitine yönelik daha sıkı kontrollerin getirilmesi, kamu sağlığı ve güvenliği için kritik öneme sahiptir.
