Rusya'nın Ukrayna savaşındaki zafer söylemi, Kiev'in uzun menzilli silah sistemleriyle gerçekleştirdiği derin darbe operasyonları sonrasında ciddi bir sarsıntı geçiriyor. Kremlin'in 'özel askeri harekat' olarak adlandırdığı işgalin başlangıcından bu yana Rus üst düzey komuta kademesi, Ukrayna ordusunun savaşma kabiliyetini küçümsemişti. Ancak son haftalarda Ukrayna'nın 'asimetrik taktikler' olarak tanımlanan harekat tarzı, Rusya'nın savunma hatlarını test etmenin ötesine geçerek Moskova'nın stratejik kabusuna dönüştü. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in kararlı duruşu sarsılırken, Genelkurmay Başkanı Valeri Gerasimov ve Savunma Bakanı Sergey Şoygu'nun Ukrayna saldırılarına ilişkin resmi açıklamalardaki sessizliği dikkat çekiyor. Analistlere göre bu sessizlik, Rus komuta kademesinin yaşanan gelişmeleri içselleştirmekte güçlük çektiğinin bir göstergesi.
Uzun Menzilli Saldırıların Stratejik Etkisi
Ukrayna ordusu, Batı'dan tedarik edilen HIMARS, ATACMS ve benzeri uzun menzilli sistemlerle yalnızca cephe gerisindeki Rus lojistik merkezlerini değil, aynı zamanda Kırım yarımadasındaki askeri üsleri, havaalanlarını ve enerji altyapısını da hedef alıyor. Bu saldırılar, Rusya'nın savaş lojistiğini sekteye uğratmanın yanında, işgal altındaki topraklarda Rus ordusunun moralini de bozuyor. Son olarak Ukrayna'nın gerçekleştirdiği sabit nokta vuruşları, Rusya'nın hava savunma sistemlerinin bile bu tür hedeflere karşı tam anlamıyla koruma sağlayamadığını ortaya koydu. Uzmanlar, Rusya'nın bu saldırılara karşı verdiği asimetrik taktik yanıtın, yani enerji tesislerine yönelik insansız hava aracı ve füze yağmurunun, Ukrayna'nın moralini kırmaktan ziyade siviller arasında infiale yol açtığını belirtiyor.
Putin yönetiminin bu yeni duruma uyum sağlamakta zorlandığı açık. Zira Kremlin'in klasik savaş doktrini, düşmanın lojistik altyapısına yönelik derin darbe konseptini Rusya'ya karşı kullanılacak bir yöntem olarak öngörmemişti. Rus savunma bakanlığı kaynakları, 'Ukrayna'nın bu tarz saldırıları Rus topraklarına yönelik bir tehdit oluşturmuyor' dese de, sahadaki gerçekler farklı. Ukrayna'nın savaş uçakları ve insansız hava araçları ile Rus topraklarına sızma girişimleri artarken, bu durum Moskova'yı teyakkuza geçirdi. Rusya Devlet Başkanlığı sözcüsü Dmitri Peskov'un konuya ilişkin yaptığı açıklamalar, 'tüm hedeflere ulaşılacağı' retoriğini korumakla birlikte, somut başarı örnekleri vermekten kaçınıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Ukrayna'nın asimetrik taktikleri sadece savaş alanında değil, uluslararası kamuoyu nezdinde de önemli bir dönüm noktası oluşturuyor. Batılı müttefikler, Ukrayna'nın Rusya topraklarına yönelik saldırılarına sıcak bakmasa da, Kiev'in meşru müdafaa hakkı çerçevesinde Rusya'nın askeri altyapısını hedef alması geniş bir anlayışla karşılanıyor. Özellikle ABD ve Birleşik Krallık, Ukrayna'ya sağladığı silah sistemlerinin Rus topraklarında kullanılmaması yönündeki ilkeli duruşunu korurken, Ukrayna'nın kendi ürettiği insansız hava araçları ve uzun menzilli füzelerle gerçekleştirdiği operasyonlar bu kısıtlamaların dışında kalıyor. Bu durum, Moskova'nın uluslararası topluma yönelik suçlamalarını zayıflatıyor.
Öte yandan, savaşın ikinci yılına yaklaşırken taraflar arasındaki müzakere ihtimali giderek azalıyor. Ukrayna'nın sahada elde ettiği kazanımlar, Batı ülkelerindeki siyasi iradeyi de etkiliyor. Almanya ve Fransa'nın başını çektiği Avrupa ülkeleri, Ukrayna'ya daha fazla mali ve askeri yardım sağlanması konusunda yeni paketler üzerinde çalışırken, ABD'de siyasi çekişmeler nedeniyle Ukrayna yardımının akıbeti belirsizliğini koruyor. Uzmanlar, Rusya'nın savaşı uzatarak Batı'nın yorgunluğunu kazanmayı hedeflediğini, ancak Ukrayna'nın uzun menzilli saldırılarla Rusya'nın savaş makinesini hedef almasının bu stratejiyi bozduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna'nın bu yeni taktiği, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü doğrudan etkilemese de, bölgesel dengeler açısından önemli sonuçlar doğuruyor. Türkiye, Karadeniz'deki askeri güç dengesinin korunmasına önem atfederken, Rusya'nın Ukrayna'nın saldırılarına misilleme olarak Karadeniz'deki askeri faaliyetlerini artırması Ankara'yı endişelendiriyor. Ayrıca, Montrö Boğazlar Sözleşmesi çerçevesinde Türkiye'nin savaş gemilerinin geçişlerini düzenleme yetkisi, çatışmanın genişlemesi halinde daha kritik hale gelebilir. Türkiye, hem Rusya hem de Ukrayna ile dengeli ilişkilerini sürdürmeye çalışırken, Karadeniz'de yaşanabilecek herhangi bir tırmanış Ankara'nın güvenlik çıkarlarını doğrudan ilgilendiriyor. Bu nedenle Türkiye, diplomasi yollarını açık tutarken, sahadaki gelişmeleri yakından izlemeye devam ediyor.
