Rusya'nın Ukrayna'yı parçalama planı, savaşın ikinci yılında yeni bir aşamaya girdi. Kyiv'in hayatta kalması için askeri, ekonomik ve diplomatik desteğe ihtiyacı var. Batı'nın silah yardımları ve yaptırımlar kritik önemde. Türkiye ise denge politikası izliyor.
Savaşın Arka Planı ve Rus Stratejisi
Rusya'nın Ukrayna'yı işgali 2022'de başladığından beri Moskova'nın hedefleri netleşti: Ukrayna'nın batı yanlısı yönelimini durdurmak, Kırım'a kara köprüsü kurmak ve Donbas'ı kontrol etmek. Ancak son dönemde Rusya'nın planları daha geniş kapsamlı hale geldi. Ukrayna'nın enerji altyapısını hedef alan saldırılar, ülkeyi kış aylarında karanlığa gömmeyi amaçlıyor. Ayrıca cephe hattında yavaş ama istikrarlı ilerleyiş, Kyiv'in müttefiklerini yorgun düşürme stratejisi olarak görülüyor.
Rusya, Ukrayna'yı askeri olarak yenemese de siyasi ve ekonomik olarak çökertmeyi hedefliyor. Bu kapsamda tahıl koridoru anlaşmasını askıya alması, küresel gıda güvenliğini tehdit ediyor. Moskova ayrıca Batı'nın Ukrayna'ya desteğinin azalmasını bekliyor; ABD ve Avrupa'da savaş yorgunluğu artıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Ukrayna savaşı, küresel güç dengelerini yeniden şekillendirdi. NATO'nun genişlemesi, Finlandiya ve İsveç'in üyeliğiyle Rusya'nın kuzeybatı sınırlarında yeni bir denge oluştu. ABD ve AB, Ukrayna'ya silah ve mali yardım sağlarken, yaptırımlarla Rus ekonomisini zorluyor. Ancak bu destek sürdürülebilir mi? ABD Kongresi'nde yardım paketleri tartışmalı hale geldi. Avrupa'da ise enerji fiyatları ve enflasyon kamuoyunu baskılıyor.
Türkiye, savaşın başından itibaren denge politikası izledi. Montrö Sözleşmesi'ni uygulayarak Boğazlar'ı savaş gemilerine kapattı, insansız hava araçlarıyla Ukrayna'ya destek verdi ama Rusya ile de ilişkilerini korudu. Tahıl anlaşmasında arabuluculuk yaptı. Bu politika, Türkiye'ye diplomatik manevra alanı sağladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna savaşında kritik bir konumda. Karadeniz'deki güvenlik dengeleri, tahıl koridoru ve enerji hatları doğrudan Türkiye'yi etkiliyor. Rusya'nın Ukrayna'yı parçalama planı, Türkiye'nin bölgesel güç dengesini yakından ilgilendiriyor. Türkiye, Batı ile Rusya arasında denge gözetirken, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü destekliyor. Ancak savaşın uzaması, Türkiye'nin ekonomik ve güvenlik açısından risklerini artırıyor. Türkiye, olası bir barış anlaşmasında garantör rolü üstlenebilir. Ayrıca savaş sonrası yeniden inşa sürecinde Türk şirketleri için fırsatlar doğabilir.
