Rusya'nın insansız hava araçları (İHA) son bir hafta içinde Ukrayna'nın başkenti Kiev'de iki köprüyü ve güneydoğudaki Zaporijya kentinde bir köprüyü hedef aldı. Saldırılar, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in yönetiminin hava savaşını genişlettiği ve kritik altyapıyı vurma stratejisini derinleştirdiği yorumlarına yol açtı. Kiev ve Zaporijya'da köprülerin hasar gördüğü, can kaybı yaşanmadığı bildirildi. Ukrayna makamları, saldırıların sivil ulaşımı aksatmayı ve Batı'nın silah sevkiyatını zorlaştırmayı amaçladığını belirtiyor.
Hava savaşının arka planı: İHA saldırıları ve altyapı hedefleri
Rusya, Şubat 2022'de başlayan işgalin ilk aylarından bu yana Ukrayna'nın enerji santralleri, köprüleri ve liman tesislerini hedef alıyor. Son haftalarda İHA saldırılarının yoğunlaşması, Moskova'nın uzun menzilli füze stoklarını korumak için daha ucuz ve seri üretilebilen İHA'lara yöneldiği şeklinde yorumlanıyor. Kiev'de vurulan köprülerden biri Dinyeper Nehri üzerindeki ana geçiş noktalarından biri; Zaporijya'daki köprü ise cephe hattına yakın bölgelerde lojistik akışı sağlıyor. Ukrayna Genelkurmayı, son bir haftada Rusya'nın 100'den fazla İHA fırlattığını, bunların büyük kısmının hava savunması tarafından düşürüldüğünü ancak bir kısmının hedeflere ulaştığını açıkladı. Saldırılarda sivil yerleşim yerlerinin de zarar gördüğü, ancak ölü sayısının henüz netleşmediği kaydedildi.
Bölgesel ve küresel boyut: Batı'nın tepkisi ve savaşın gidişatı
Köprü saldırıları, Ukrayna'nın Batı'dan aldığı askeri yardımların cepheye ulaşmasını geciktirmeyi amaçlıyor. Kiev yönetimi, partnerlerinden hava savunma sistemlerinin artırılmasını talep ediyor. ABD ve Avrupa Birliği, son saldırıları kınayarak Rusya'nın sivil altyapıyı hedef almasının savaş suçu teşkil edebileceğini belirtti. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, ittifakın Ukrayna'ya desteğinin süreceğini söyledi. Öte yandan Rusya, saldırıların askeri hedeflere yönelik olduğunu savunuyor. Uzmanlar, köprü vuruşlarının Rusya'nın cephede ilerleme kaydetmekte zorlandığı bir dönemde Ukrayna'nın ikmal hatlarını kesme çabası olduğunu değerlendiriyor. Kış aylarının yaklaşmasıyla enerji altyapısına yönelik saldırıların artabileceği öngörülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Karadeniz'e kıyıdaş bir NATO ülkesi olarak Ukrayna'daki altyapı saldırılarını yakından izliyor. Köprü ve liman vuruşları, tahıl koridoru anlaşması kapsamında yürütülen sevkiyatları ve bölgesel ticaret yollarını riske atabilir. Ankara, Montrö Boşnaklar Sözleşmesi'ni uygulayarak savaş gemilerinin geçişini sınırlarken, insani yardım ve diplomatik çözüm çağrılarını sürdürüyor. Saldırıların tırmanması, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü zorlaştırabilir ve enerji fiyatları üzerinden Türk ekonomisini dolaylı etkileyebilir.
