Rusya, ABD Başkanı Donald Trump'ın elçilerinin Moskova ve Kiev'e yaptığı ziyaret için ilan edilen üç günlük aranın ardından başkent Kiev'e yönelik saldırılarını yeniden başlattı. Salı günü erken saatlerde Kiev'de bir dizi güçlü patlama meydana geldi. Yetkililer, saldırıların başkentin çeşitli bölgelerinde altyapı ve konut alanlarını hedef aldığını, can kayıpları ve yaralılar olduğunu bildirdi.
Trump elçilerinin ziyareti ve ateşkes arası
ABD Başkanı Donald Trump'ın özel elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, geçtiğimiz günlerde Moskova ve Kiev'i ziyaret ederek olası bir ateşkes ve müzakere zemini için temaslarda bulundu. Bu ziyaret öncesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in talimatıyla Rus güçleri, üç gün boyunca Ukrayna başkentine yönelik saldırılarını durdurdu. Bu aranın diplomasiye alan açmak amacıyla yapıldığı belirtildi. Ancak ziyaretin tamamlanmasının hemen ardından saldırıların yeniden başlaması, ateşkes çabalarının kırılganlığını gözler önüne serdi.
Trump yönetimi, göreve geldiğinden bu yana Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmek için yoğun diplomatik çaba harcıyor. Witkoff ve Kushner'in ziyareti, bu çabaların son halkası olarak görülüyordu. ABD tarafı, görüşmelerde taraflara somut adımlar atılması çağrısında bulundu. Fakat Rusya'nın saldırıları yeniden başlatması, Kremlin'in sahadaki askeri baskıyı diplomatik koz olarak kullanmaya devam ettiğini gösteriyor.
Kiev'de hasar ve uluslararası tepkiler
Salı sabahı Kiev'de meydana gelen patlamalar, kent merkezinde paniğe yol açtı. Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya'nın seyir füzeleri ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediğini duyurdu. Hava savunma sistemlerinin bir kısmını düşürdüğü, ancak bazı hedeflerin isabet aldığı belirtildi. Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko, kentin Dnipro Nehri'nin sol yakasında yer alan bölgelerinde hasar oluştuğunu ve enerji altyapısının vurulduğunu açıkladı. İlk belirlemelere göre en az iki kişi yaralandı; can kaybı bilgisi henüz netleşmedi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıyı kınayarak Rusya'nın barışa değil yıkıma odaklandığını söyledi. Zelenski, ABD'nin arabuluculuğuna rağmen Moskova'nın saldırıları sürdürmesinin, Rusya'nın gerçek niyetini ortaya koyduğunu belirtti. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, uluslararası topluma Rusya'ya yönelik yaptırımları artırma çağrısı yaptı.
Avrupa Birliği ve NATO'dan da saldırıya dair açıklamalar geldi. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi, saldırıların kabul edilemez olduğunu ve Rusya'nın ateşkes çağrılarına uymadığını vurguladı. NATO Genel Sekreteri ise ittifakın Ukrayna'nın yanında durmaya devam edeceğini belirtti. ABD Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı kınayan bir açıklama yaparak Rusya'yı sorumlu davranmaya davet etti.
Askeri ve diplomatik denklem
Rusya'nın saldırıları, cephe hattında son aylarda yaşanan görece durgunluğun ardından yeniden tırmanma sinyali olarak yorumlanıyor. Askeri uzmanlara göre Kremlin, diplomatik süreçte elini güçlendirmek için Kiev'e yönelik baskıyı artırıyor. Öte yandan Ukrayna, Batı'dan daha fazla hava savunma sistemi ve uzun menzilli silah talep ediyor.
Trump yönetiminin önümüzdeki günlerde yeni bir diplomasi turu başlatması bekleniyor. Ancak Rusya'nın saldırıları yeniden başlatması, müzakerelerin önündeki en büyük engelin sahada tarafların birbirine güvenmemesi olduğunu gösteriyor. Savaşın başından bu yana en yoğun diplomatik trafik yaşanırken, Kiev'e düşen füzeler barış umutlarını bir kez daha gölgeledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya-Ukrayna savaşındaki tırmanma, Türkiye'nin Karadeniz güvenliği ve enerji arz güvenliği açısından doğrudan risk oluşturuyor. Türkiye, savaşın başından bu yana denge politikası izleyerek hem Ukrayna'ya insansız hava aracı desteği verdi hem de Rusya ile diyaloğu sürdürdü. Ancak saldırıların yeniden başlaması, tahıl koridoru gibi mutabakatların tehlikeye girmesi ve Montrö rejiminin geleceği açısından Ankara'nın endişelerini artırıyor. Ayrıca savaşın uzaması, Türkiye'nin enerji ithalatında Rusya'ya olan bağımlılığını daha da tartışmalı hale getiriyor. Türkiye'nin yeni bir arabuluculuk girişimi başlatması ve Karadeniz'de istikrarı korumak için diplomatik kanalları zorlaması muhtemel.
