Rusya, ABD Başkanı Joe Biden'ın özel temsilcisi ve emekli general Keith Kellogg'un Kiev ziyareti sırasında ilan edilen üç günlük duraklamanın sona ermesinin ardından Ukrayna başkenti Kiev'e füze saldırısı düzenledi. Saldırı, ABD elçisinin görüşmelerden 'cesaret aldığını' açıklamasının hemen ardından geldi. Beyaz Saray yetkilisi Reuters'a, önümüzdeki haftalarda atılacak adımların duyurulacağını söyledi.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Başkanı Joe Biden'ın Ukrayna ve Rusya özel temsilcisi Keith Kellogg, bu hafta Kiev'de üst düzey görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmeler sırasında taraflar arasında üç günlük bir 'insani duraklama' sağlanmıştı. Ancak bu süre sona erer ermez Rus kuvvetleri, başkent Kiev'e yönelik füze saldırılarını yeniden başlattı. Ukrayna hava savunma sistemleri saldırıları önlemeye çalışsa da, şehirde hasar ve can kaybı olduğu bildirildi.
Kellogg, Kiev'deki temaslarının ardından yaptığı açıklamada, "Görüşmelerden cesaret aldım. Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü konusunda net mesajlar aldık" dedi. ABD'li yetkililer, önümüzdeki haftalarda yeni adımların duyurulacağını belirtti. Ancak bu açıklamalar, Rusya'nın saldırılarını durdurması için yeterli olmadı.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların 'askeri altyapıyı' hedef aldığını öne sürerken, Ukrayna yetkilileri sivil yerleşim yerlerinin vurulduğunu belirtti. Kiev Belediye Başkanı Vitali Klitschko, şehirde patlamaların duyulduğunu ve acil servis ekiplerinin bölgeye sevk edildiğini açıkladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Rusya'nın Kiev'e yönelik saldırıları, ABD'nin Ukrayna'ya verdiği desteğin süreceğini gösterme çabasına rağmen Moskova'nın askeri baskıyı artırmaktan çekinmediğini ortaya koyuyor. Bu durum, Batı ile Rusya arasındaki gerilimin daha da tırmanabileceği sinyalini veriyor. ABD'nin önümüzdeki haftalarda açıklayacağı adımların, yeni yaptırımlar veya Ukrayna'ya daha fazla askeri yardım olabileceği değerlendiriliyor.
NATO yetkilileri, Rusya'nın saldırılarını kınarken, ittifakın Ukrayna'ya olan bağlılığını yineledi. Avrupa Birliği de benzer bir açıklama yaparak Rusya'yı sorumluluğa davet etti. Ancak Rusya'nın bu çağrılara kulak asmadığı görülüyor.
Uzmanlar, üç günlük duraklamanın aslında diplomatik bir hamle olduğunu, Rusya'nın bu süreyi askeri hazırlık için kullandığını belirtiyor. Ayrıca, ABD elçisinin ziyareti sırasında saldırı düzenlenmesi, Moskova'nın Washington'a gözdağı verme amacı taşıdığı yorumlarına neden oldu.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıyı 'barbarca' olarak nitelendirerek Batı'dan daha fazla hava savunma sistemi talep etti. Zelenski, "Rusya her fırsatta saldırıyor. Bize verilen destek yeterli değil" dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın Kiev'e saldırısı, Karadeniz'deki güvenlik dengelerini doğrudan etkiliyor. Türkiye, Montrö Bozarslan Sözleşmesi çerçevesinde boğazları kontrol ederken, bölgedeki istikrarsızlık Ankara'nın enerji güvenliği ve ticaret yolları açısından risk oluşturuyor. Ayrıca Türkiye, Ukrayna ve Rusya arasında arabuluculuk yaparak dengeli bir politika izlemeye çalışıyor. Ancak saldırıların artması, Ankara'nın diplomatik çabalarını zorlaştırabilir. Türkiye'nin tahıl koridoru anlaşması gibi girişimleri, bölgesel istikrar için kritik önemde. Bu gelişme, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu ve savunma harcamalarını yeniden gözden geçirmesine neden olabilir.
