Rusya, Belarus'u Ukrayna'daki savaşı genişletmeye zorladığı yönündeki haberleri şiddetle reddederken, Minsk yönetimi Batı'yı provokasyonla suçluyor. Wall Street Journal'ın (WSJ) iddiasına göre Moskova, Belarus'u Ukrayna'ya yönelik saldırılarında bir sıçrama tahtası olarak kullanmak istiyor ve bu talebe uyulmaması halinde mali yardımı kesmekle tehdit ediyor. Rus yetkililer ise bu iddiaları 'asılsız' olarak nitelendirirken, Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko, Batı'nın iki ülke arasına nifak sokmaya çalıştığını öne sürdü.
WSJ'nin iddiaları ve tarafların tepkisi
Wall Street Journal'ın haberine göre, Rusya'nın Belarus Büyükelçisi Boris Grizlov, geçtiğimiz haftalarda Lukaşenko'ya, ülkesinin Ukrayna sınırına asker yığması ve Rus güçlerinin Belarus topraklarından Ukrayna'ya yeni bir saldırı başlatmasına izin vermesi yönünde baskı yaptı. Haberde, Moskova'nın bu talebi kabul edilmezse Belarus'a sağladığı yıllık milyarlarca dolarlık sübvansiyonları ve enerji indirimlerini kesmekle tehdit ettiği belirtildi. Rus yetkililer, WSJ'nin kaynaklarına atıfta bulunduğu iddiaları yalanlayarak, 'Rusya ve Belarus arasındaki ilişkiler stratejik ortaklık temelindedir ve herhangi bir baskı söz konusu değildir' açıklamasını yaptı. Belarus Dışişleri Bakanlığı da, 'Bu tür haberler, Rusya-Belarus birliğini zayıflatmayı amaçlayan Batı dezenformasyonunun bir parçasıdır' diyerek söz konusu raporu reddetti. Lukaşenko daha önceki açıklamalarında, Belarus'un Ukrayna savaşına doğrudan müdahil olmayacağını ancak Rusya'nın güvenlik endişelerini anladıklarını ifade etmişti.
Belarus'un savaştaki rolü ve bölgesel yansımaları
Belarus, Rusya'nın 24 Şubat 2022'de Ukrayna'ya yönelik başlattığı savaşın ilk günlerinde kritik bir üs olarak kullanıldı. Rus birlikleri, Belarus topraklarından Ukrayna'nın kuzeyine doğru ilerledi ancak Kyiev'i ele geçiremeden geri çekilmek zorunda kaldı. O tarihten bu yana Belarus, savaşa doğrudan katılmadı ancak Rusya'ya lojistik ve istihbarat desteği sağladığı biliniyor. Lukaşenko, ülkesinin Ukrayna ile sınırına ek askeri birlikler konuşlandırdığını duyururken, bunun 'savunma amaçlı' olduğunu vurguladı. Ancak Ukrayna ve Batılı yetkililer, Belarus'un savaşa daha aktif katılımının, çatışmanın yeni bir cepheye yayılmasına neden olabileceği uyarısında bulunuyor. Polonya ve Baltık ülkeleri, Belarus'taki olası bir askeri yığınağa karşı sınır bölgelerinde tedbirlerini artırdı. NATO, Belarus-Rusya askeri iş birliğini yakından izlediğini belirtirken, ittifakın doğu kanadına ek kuvvetler sevk etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Ukrayna savaşında oynadığı denge politikası açısından önem taşıyor. Türkiye, hem Rusya hem de Ukrayna ile ilişkilerini sürdürmeye çalışırken, savaşın genişlemesi Ankara'nın arabuluculuk çabalarını zorlaştırabilir. Belarus'un çatışmaya daha fazla dahil olması, Karadeniz'in güvenliğini tehdit edebilir ve Türkiye'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki sorumluluklarını artırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin ihracat rotaları üzerinde potansiyel bir risk oluşturan bu durum, Ankara'nın enerji ve ticaret çıkarlarını da etkileyebilir. Türk diplomasisinin, bölgesel istikrarı korumak ve savaşın yayılmasını önlemek için hem Moskova hem de Minsk nezdinde girişimlerini artırması bekleniyor.
