Rusya, ABD askeri varlığının Irak'tan çekilmesini memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Moskova yönetimi, bu geri çekilmenin Irak ordusu ve güvenlik güçlerinin ülkenin savunma kapasitesini bağımsız olarak güçlendirebileceğini ve ulusal güvenliği sağlayabileceğini gösterdiğini belirtti. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, yaptığı açıklamada, "ABD askerlerinin Irak'tan ayrılması, Irak hükümetinin ve güvenlik güçlerinin kendi topraklarında tam egemenlik tesis etme yönünde attığı önemli bir adımdır" ifadelerini kullandı.
Gelişmenin Arka Planı
ABD'nin Irak'tan asker çekme kararı, uzun süredir devam eden müzakerelerin sonucunda alındı. 2020 yılında Irak parlamentosu, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin ülkeden çekilmesi yönünde bir karar almıştı. Ancak bu karar, İran yanlısı milis gruplarının artan saldırıları ve DEAŞ ile mücadele gerekçesiyle ertelenmişti. Son dönemde Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, ABD ile yürüttüğü görüşmelerde asker çekme takviminin hızlandırılmasını talep etmişti. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkilileri, çekilme sürecinin kademeli olarak gerçekleşeceğini ve Irak güvenlik güçlerine eğitim ve danışmanlık desteğinin belirli bir süre daha devam edebileceğini belirtmişti. Rusya, bu gelişmeyi yakından takip ettiğini ve Irak'ın istikrarını desteklediğini vurguladı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, "Irak ordusunun ve güvenlik birimlerinin, ülkenin savunma kabiliyetini bağımsız olarak güçlendirebilecek ve ulusal güvenliği sağlayabilecek düzeye geldiğini görmekten memnuniyet duyuyoruz" denildi. Açıklamada ayrıca, Irak'ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı duyulduğu, iç işlerine karışılmayacağı teyit edildi. Moskova, bölgede istikrarın sağlanması için tüm tarafların diyalog içinde olması gerektiğini savunuyor. Rusya'nın Irak'taki enerji yatırımları ve silah ticareti gibi ekonomik çıkarları bulunuyor. Bu nedenle Rusya, Irak'ta istikrarın korunmasına önem veriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin Irak'tan çekilmesi, Orta Doğu'daki güç dengelerini etkileyecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. İran, Irak'ta nüfuzunu artırmak için uzun süredir çaba sarf ediyor. ABD askerlerinin çekilmesi, İran yanlısı milis grupların etkinliğini artırabilir. Öte yandan, Rusya da Irak'ta etkisini güçlendirmeye çalışıyor. Rusya'nın Irak'a yönelik silah satışları ve enerji işbirlikleri bulunuyor. Çekilme sonrası Irak'ın güvenlik durumu belirsizliğini koruyor. DEAŞ tehdidi tam olarak ortadan kalkmış değil. Irak ordusunun, özellikle istihbarat ve hava gücü konusunda hala dış desteğe ihtiyaç duyabileceği belirtiliyor. Rusya, Irak ordusuna eğitim ve teknik destek sağlayabileceğini ima etti. Ayrıca, Çin'in de Irak'ta ekonomik yatırımları artırdığı biliniyor. Bu durum, bölgede çok kutuplu bir yapının oluştuğunu gösteriyor.
ABD'nin çekilme kararı, NATO ve koalisyon ortaklarını da etkileyecek. Koalisyon güçlerinin bir kısmı halihazırda çekilmiş durumda. İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ülkelerin de askerlerini çekmesi bekleniyor. Bu durum, Batı'nın Orta Doğu'daki askeri varlığının azalması anlamına geliyor. Rusya, bu süreci kendi lehine çevirmek isteyebilir. Moskova, Suriye'de olduğu gibi Irak'ta da askeri üsler edinme arayışında olabilir. Ancak Irak hükümeti, yabancı askeri üslere sıcak bakmıyor. Yine de Rusya, ekonomik ve siyasi nüfuzunu artırarak bölgede denge unsuru olmayı hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Irak'tan çekilmesi, Türkiye'nin güvenlik ve dış politikası açısından kritik sonuçlar doğurabilir. Irak'ın kuzeyinde PKK varlığı Türkiye için uzun süredir tehdit oluşturuyor. ABD askerlerinin çekilmesi, PKK'ya karşı istihbarat ve operasyonel kapasiteyi olumsuz etkileyebilir. Öte yandan, Irak merkezi hükümetinin güçlenmesi ve egemenliğini pekiştirmesi, Türkiye'nin Irak ile ilişkilerini olumlu yönde etkileyebilir. Türkiye, Irak'ın toprak bütünlüğüne ve istikrarına önem veriyor. Rusya'nın Irak'ta artan etkisi, Türkiye'nin bölgesel dengeleri yeniden değerlendirmesini gerektirebilir. Türkiye, hem ABD hem Rusya ile ilişkilerini dengeleyerek Irak'taki çıkarlarını korumaya çalışacaktır. Ayrıca, Irak'taki Türkmenlerin durumu ve enerji işbirlikleri de önem taşıyor. Çekilme sonrası oluşabilecek güç boşluğunun, Türkiye'nin sınır güvenliği için risk oluşturma potansiyeli var.
