Rusya'nın Pazar günü Ukrayna'nın başkenti Kiev'e düzenlediği füze saldırısında en az dört kişi hayatını kaybetti, altı kişi yaralandı. Saldırıda kentin en popüler açık hava kitap pazarlarından biri olan 'Petrivka Kitap Pazarı' tamamen yok oldu. Kitap satıcıları, enkaz altında kalan dükkanlarını görmek için olay yerine akın ederken, bazıları geçim kaynaklarını kaybettiklerini belirtti.
Gelişmenin arka planı
Kiev'in kuzeyindeki Petrivka semtinde bulunan kitap pazarı, yalnızca Ukrayna'nın en büyük ikinci el kitap merkezi değil, aynı zamanda kent sakinleri için önemli bir kültürel buluşma noktasıydı. Yüzlerce tezgahın yer aldığı pazarda, nadir kitaplar, antika eserler ve Sovyet döneminden kalma yayınlar satılıyordu. Saldırı sonrası bölgede büyük bir yangın çıktı; itfaiye ekipleri alevlere müdahale ederken, çevredeki binalarda da hasar oluştu.
Ukrayna İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, saldırının balistik füzelerle gerçekleştirildiği ve hava savunma sistemlerinin devreye girdiği ancak bazı füzelerin hedeflerine ulaştığı belirtildi. Kiev Belediye Başkanı Vitali Klitschko, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Düşman, kültürümüzü ve hafızamızı hedef alıyor. Kitap pazarı bizim için sadece bir ticaret alanı değil, aynı zamanda Ukrayna'nın ruhunun bir parçasıdır." ifadelerini kullandı.
Olay yerine gelen kitap satıcılarından 62 yaşındaki Oleksandr Kovalchuk, gözyaşları içinde yaptığı açıklamada, "30 yıldır burada kitap satıyorum. Bu pazar benim evim gibiydi. Şimdi her şey kül oldu. Sadece dükkanımı değil, hayatımı kaybettim." dedi. Bazı satıcılar ise enkazdan kitap kurtarmaya çalışırken, askeri yetkililer bölgede güvenlik önlemleri aldı.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu saldırı, Rusya'nın Ukrayna'nın sivil altyapısını hedef alma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Son haftalarda Rus güçleri, enerji tesislerine ve elektrik şebekelerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırmıştı. Uzmanlar, kitap pazarı gibi kültürel mekanların hedef alınmasının, Ukrayna halkının moralini çökertme amacı taşıdığını belirtiyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nin verilerine göre, savaşın başlangıcından bu yana Ukrayna'da en az 10 bin sivil hayatını kaybetti. Kiev'de son aylarda düzenlenen saldırılarda özellikle konut binaları ve kamu binaları hedef alınırken, bu saldırı ile birlikte kültürel mirasın da hedef alındığı görülüyor. UNESCO, daha önce Ukrayna'daki bazı tarihi yapıların zarar gördüğünü doğrulamıştı.
Batılı ülkelerden gelen tepkilerde, saldırı kınanırken Ukrayna'ya askeri desteğin artırılması çağrısı yapıldı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, "Sivilleri ve kültürel mekanları hedef almak savaş suçudur. Bu saldırılar, Rusya'nın uluslararası hukuku hiçe saydığını bir kez daha göstermektedir." açıklamasında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, savaşın başından bu yana hem Rusya hem Ukrayna ile diyalogunu sürdürüyor. Bu saldırı, Karadeniz'deki güvenlik dengelerini etkileyebilecek bir gelişme olarak okunabilir. Türkiye'nin arabuluculuk çabaları devam ederken, savaşın uzaması bölgesel istikrarı tehdit ediyor. Öte yandan, Türkiye'nin Ukrayna'ya insani yardımları ve kültürel işbirliği projeleri, bu tür saldırıların ardından daha da önem kazanıyor. Ankara'nın, sivil kayıpların artması karşısında ateşkes çağrılarını güçlendirmesi beklenebilir.
