ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, önümüzdeki günlerde Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt ve Bahreyn'i kapsayan bir Körfez turuna çıkıyor. Resmi açıklamaya göre Rubio'nun ziyaretinin ana gündem maddeleri arasında İran'la nükleer müzakerelerin yeniden canlandırılması, bölgesel güvenlik iş birliği ve Husilerin kontrolündeki Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine yeniden açılması yer alıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, Rubio'nun bu ziyaretlerle "bölgede barış ve istikrarın önemini" vurgulayacağı belirtildi.
Gelişmenin arka planı
Rubio'nun Körfez ziyareti, ABD ile İran arasında dolaylı müzakerelerin sürdüğü bir döneme denk geliyor. İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırması ve uluslararası yaptırımlara rağmen nükleer programını genişletmesi, Washington yönetimini harekete geçirdi. Son haftalarda Umman ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde, Tahran'ın nükleer faaliyetlerine sınırlama getirilmesi karşılığında bazı yaptırımların hafifletilmesi masada. Ancak İran'ın bölgesel milis güçlerine verdiği destek ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik tehditler, ABD ve Körfez ülkeleri arasında ciddi endişe yaratıyor. Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu. Husilerin son aylarda Yemen'den boğaza yönelik saldırıları, küresel enerji fiyatlarında dalgalanmalara yol açtı.
Bölgesel boyut
Rubio'nun ziyaret edeceği üç ülke, Körfez İşbirliği Konseyi'nin (KİK) kilit üyeleri arasında yer alıyor. BAE, İran'la ticari ilişkilerini sürdürmekle birlikte, ABD'nin bölgedeki en önemli askeri ortaklarından biri. Kuveyt, İran'la ilişkilerinde daha ılımlı bir çizgi izlerken, Bahreyn ABD Donanması'nın Beşinci Filosu'na ev sahipliği yapıyor. ABD yönetimi, bu ziyaretle Körfez ülkelerinin İran konusunda ortak bir duruş sergilemesini ve Hürmüz Boğazı'nın güvenliği için koordineli bir şekilde hareket etmesini hedefliyor. Ayrıca, İsrail'in İran'ın nükleer tesislerine yönelik olası bir askeri operasyon ihtimali, bölgedeki tansiyonu daha da yükseltiyor. Rubio'nun Körfezli mevkidaşlarına, Washington'un diplomasiye öncelik verdiği ancak askeri seçeneklerin de masada olduğu mesajını iletmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin hem İran hem de Körfez ülkeleriyle olan ilişkileri açısından yakından takip edilmelidir. Türkiye, İran'la enerji ticareti ve sınır güvenliği konularında iş birliği yaparken, Körfez ülkeleriyle de son dönemde siyasi ve ekonomik ilişkilerini geliştirmektedir. ABD'nin İran'la müzakerelerde Körfez ülkelerini yanına çekme çabası, Ankara'nın bölgesel denge politikasını zorlayabilir. Ayrıca Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, Türkiye'nin enerji ithalatı ve Doğu Akdeniz'deki enerji merkezi olma hedefiyle doğrudan bağlantılıdır. Türkiye'nin bu süreçte hem ABD hem de İran'la diyaloğu sürdürerek kendi çıkarlarını korumaya çalışacağı öngörülmektedir.
