Hindu milliyetçisi paramiliter örgüt Rashtriya Swayamsevak Sangh'ın (RSS) lideri Mohan Bhagwat'ın Amerika Birleşik Devletleri'ne yaptığı ziyaret, aktivistler tarafından 'Hindu milliyetçiliğine bir göz boyama turu' olarak nitelendirildi. Eleştirmenler, ziyaretin aşırı sağ siyaseti Hint diasporasına geniş çaplı çağrılarla maskeleme girişimi olduğunu savunuyor. Bhagwat, New York ve New Jersey'deki Hint toplumuna hitap etmiş, 'köklerine dönüş' çağrısında bulunmuş ve Hindistan'ın kadim değerlerinin küresel ölçekte yayılması gerektiğini söylemişti.
RSS ve Ziyaretin Arka Planı
RSS, 1925 yılında kurulan ve Hindistan'daki Hindu milliyetçi hareketinin ideolojik temelini oluşturan bir örgüttür. Örgüt, Hindistan Başbakanı Narendra Modi liderliğindeki Bharatiya Janata Partisi'nin (BJP) ana ideolojik kaynağı olarak biliniyor. Bhagwat'ın bu ziyareti, Hindistan'da artan azınlık karşıtı şiddet ve ayrımcı politikaların gölgesinde gerçekleşiyor. Özellikle Müslüman ve Hristiyan topluluklara yönelik saldırıların arttığı bir dönemde, RSS liderinin ABD'deki Hint diasporasına yönelik konuşmaları, insan hakları örgütlerinin tepkisini çekiyor.
Ziyaretin zamanlaması dikkat çekici: Hindistan'da 2024 genel seçimleri öncesinde BJP hükümeti, yurt dışındaki Hintlilerin desteğini almaya çalışıyor. Hint diasporası, özellikle ABD'deki topluluklar, Hindistan hükümetinin politikalarını finanse eden ve lobi faaliyetleri yürüten önemli bir güç haline geldi. Eleştirmenler, Bhagwat'ın ziyaretinin bu desteği pekiştirme amacı taşıdığını ve aşırı sağ görüşleri 'kültürel miras' söylemiyle kamuflaj ettiğini belirtiyor.
Uluslararası Tepkiler ve Diaspora Üzerindeki Etkisi
ABD'deki bazı akademisyenler ve insan hakları kuruluşları, Bhagwat'ın konuşmalarını 'tehlikeli ve bölücü' olarak nitelendiriyor. Columbia Üniversitesi'nden Güney Asya uzmanı Profesör Arvind Rajagopal, 'RSS liderinin ABD turu, Hindu milliyetçiliğini ana akımda normalleştirme çabasıdır. Bu, yalnızca Hindistan'daki azınlıkları değil, aynı zamanda ABD'deki toplumsal uyumu da tehdit ediyor' dedi. Öte yandan, ziyaret Hint-Amerikan toplumunun bazı kesimlerinde coşkuyla karşılandı. New Jersey'deki bir etkinlikte Bhagwat'a yoğun ilgi gösterildi, ancak bu durum diasporanın homojen olmadığını da ortaya koyuyor. Ziyaret, ABD'deki bazı Hintli Müslüman ve ilerici grupların protestolarına sahne oldu.
Bhagwat'ın ziyareti, Hindistan'ın yurt dışındaki diplomatik temsilciliklerinin de desteğiyle yürürlüğe konan 'Yurt Dışı Hint İşleri' (Overseas Indian Affairs) başlıklı bir kampanyanın parçası olarak görülüyor. Hindistan Hükümeti, 2024 seçimleri öncesinde diasporanın yoğun olduğu ülkelerde lobi faaliyetlerini artırmış durumda. Bu kapsamda, ABD'deki ziyaretin yanı sıra Kanada, İngiltere ve Avustralya'da da benzer etkinlikler düzenlenmesi planlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Hindu milliyetçiliğinin küresel ölçekte yayılma çabası olarak, Müslüman nüfusa sahip ülkeler açısından yakından izlenmelidir. Türkiye, başta Keşmir sorunu olmak üzere Hindistan'daki Müslüman azınlığın hakları konusunda duyarlı bir ülke olarak, RSS'nin ideolojisinin uluslararası alanda meşrulaştırılmasına karşı dikkatli olmak durumundadır. Ayrıca, bu tür ideolojik turların Hint diasporası üzerinden küresel kamuoyunu etkileme potansiyeli, Türkiye'nin de kendi diasporasıyla ilgili benzer stratejiler geliştirmesi gerektiğini göstermektedir. Türkiye, Güney Asya'daki gelişmeleri yakından takip ederek, uluslararası platformlarda Müslüman toplulukların haklarına yönelik tehditlere karşı sesini yükseltmelidir.
