Romanya Dışişleri Bakanı Oana Toiu, NATO’nun Washington’da düzenlenen zirvesinde yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Karadeniz güvenliği, tahıl koridoru ve bölgesel diplomaside kilit bir ortak olduğunu belirtti. Toiu, iki ülke arasındaki iş birliğinin Karadeniz’de istikrarın sağlanması açısından kritik önem taşıdığını vurgularken, Türkiye’nin özellikle Ukrayna tahılının küresel pazarlara ulaştırılmasında üstlendiği role dikkat çekti.
Gelişmenin arka planı
Romanya Dışişleri Bakanı Oana Toiu, NATO zirvesi kapsamında düzenlenen bir panelde yaptığı konuşmada, Türkiye’nin Karadeniz bölgesinde güvenlik ve iş birliği konularında oynadığı merkezi rolü övdü. Bakan Toiu, “Türkiye, Karadeniz’de güvenliğin sağlanması, tahıl koridoru ve bölgesel diplomaside kilit bir ortaktır. İş birliğimiz, bu hassas bölgede istikrarın korunması açısından hayati önemdedir” ifadelerini kullandı. Romanya ve Türkiye, Karadeniz’de NATO’nun doğu kanadının güçlendirilmesi ve deniz güvenliğinin artırılması konularında yakın iş birliği yürütüyor.
Toiu, ayrıca Türkiye’nin arabuluculuğunda imzalanan Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’nın, küresel gıda fiyatlarının istikrara kavuşturulmasına önemli katkı sağladığını belirtti. Anlaşma sayesinde Ukrayna’dan dünya pazarlarına milyonlarca ton tahıl sevk edilirken, özellikle Afrika ülkelerindeki gıda krizinin hafifletilmesi hedefleniyor
Bölgesel veya küresel boyut
NATO zirvesi, Karadeniz’in güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği bir dönemde gerçekleşiyor. Rusya’nın Ukrayna’ya saldırıları, bölgedeki deniz güvenliği risklerini artırırken, NATO müttefikleri Karadeniz’de daha fazla varlık gösterme ve savunma iş birliğini derinleştirme kararları alıyor. Romanya ve Türkiye, bu bağlamda doğal müttefikler olarak öne çıkıyor. İki ülke, 2023 yılında Karadeniz’de mayın temizleme operasyonları konusunda ortak bir girişim başlatmıştı. Ayrıca, Romanya’nın Köstence limanı, Türkiye aracılığıyla Ukrayna tahılının ihracatı için alternatif bir rotanın parçası haline gelmiş durumda.
Bakan Toiu’nun bu açıklamaları, NATO’nun Karadeniz stratejisinde Türkiye’ye verilen önemi bir kez daha teyit ediyor. Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi uyarınca Karadeniz’e kıyıdaş olmayan ülkelerin savaş gemilerinin geçişini denetleme yetkisine sahip. Bu yetki, Ankara’ya bölgede kritik bir diplomatik avantaj sağlıyor. Türkiye aynı zamanda, Ukrayna ile Rusya arasında tahıl koridoru anlaşmasının müzakere edilmesinde de kilit rol oynadı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Karadeniz’de hem montrö statüsü hem de aktif diplomasisiyle bölgesel güvenliğin merkezinde yer alıyor. Romanya gibi bir NATO müttefiki tarafından “kilit ortak” olarak nitelendirilmesi, Türkiye’nin Batı ittifakındaki konumunu güçlendiriyor. Bu durum, Ankara’nın hem enerji koridorları hem de askeri iş birlikleri açısından elini güçlendiriyor. Ayrıca, tahıl koridoru anlaşması sayesinde Türkiye, küresel gıda güvenliğine yaptığı katkıyla uluslararası arenada itibar kazanıyor. Ancak Türkiye’nin Rusya ile dengeli ilişkiler sürdürme politikası, NATO müttefikleriyle tam uyum sağlamasını zaman zaman zorlaştırabiliyor.
