Romanya Savunma Bakanlığı, 3 Haziran'da ülkenin Karadeniz kıyısına sürüklenen bir anti-çıkarma mayınının kontrollü şekilde imha edildiğini duyurdu. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Romanya Deniz Kuvvetleri'ne bağlı dalgıç timleri, Bükreş'in yaklaşık 200 kilometre doğusunda yer alan Köstence açıklarında tespit edilen mayını etkisiz hale getirdi. Mayının, Karadeniz'deki deniz trafiği ve kıyı güvenliği için tehdit oluşturduğu belirtilirken, olayda herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığı ifade edildi. Patlama anı, bölgede bulunan balıkçılar ve sahil sakinleri tarafından duyulurken, yetkililer paniğe gerek olmadığını vurguladı.
Gelişmenin Arka Planı
Ukrayna-Rusya savaşının başlangıcından bu yana Karadeniz'de deniz mayınları ciddi bir güvenlik sorunu haline gelmiş durumda. 2022 yılının Şubat ayında başlayan çatışmalar sırasında, her iki tarafın da kıyı savunması ve limanları korumak amacıyla döşediği çok sayıda mayın, deniz akıntıları ve fırtınalar nedeniyle zamanla yerinden oynayarak uluslararası sularda ve komşu ülkelerin kıyılarına doğru sürükleniyor. Özellikle bahar aylarında hava koşullarının değişmesiyle birlikte, sürüklenen mayın vakalarında artış gözlemleniyor. Romanya, Bulgaristan, Türkiye ve Gürcistan gibi Karadeniz'e kıyısı olan ülkeler, bu tür tehditlere karşı düzenli olarak mayın tarama operasyonları düzenliyor. Romanya Savunma Bakanlığı, 2023 yılı içerisinde benzer şekilde en az dört mayının imha edildiğini açıklamıştı. Mayınların büyük çoğunluğu Sovyet döneminden kalma eski tip anti-çıkarma mayınları olurken, bazılarının ise daha modern tasarımlara sahip olduğu belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Karadeniz'deki mayın tehdidi, sadece Romanya için değil, bölgedeki tüm ülkeler için ortak bir güvenlik meselesi haline gelmiş durumda. Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi kapsamında kontrol ettiği boğazlar, savaş gemilerinin geçişine kısıtlama getirilmesine rağmen, ticari gemilerin güvenliği risk altında. NATO, Karadeniz'deki mayın tehdidine karşı Romanya ve Bulgaristan'ın yanı sıra Türkiye ile koordineli şekilde mayın tarama faaliyetleri yürütüyor. 2022 yılında bir ticari geminin Ukrayna'nın Odessa limanı açıklarında mayına çarparak hasar alması, uluslararası deniz ticaretindeki tehlikenin boyutunu gözler önüne sermişti. Ayrıca, Ukrayna Tahıl Koridoru anlaşması kapsamında güvenli geçiş sağlanması için de mayın temizleme çalışmaları büyük önem taşıyor. Romanya'nın Köstence Limanı, Ukrayna tahılının ihracatında alternatif bir rota olarak kullanılıyor ancak mayın tehdidi bu rotanın güvenliğini de sorgulatıyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), sürüklenen mayınların tespiti ve imhası için bölge ülkeleri arasında bilgi paylaşımını teşvik ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Karadeniz'de sürüklenen mayınlar, Türkiye'nin deniz güvenliği ve ticari çıkarları açısından doğrudan etkili bir konudur. Türkiye, Karadeniz'deki en uzun kıyı şeridine sahip ülke olarak, bu tür mayınların kendi karasularına veya Boğazlar'a ulaşma riskiyle karşı karşıyadır. 2022 yılında Türk karasularında da benzer mayınlar tespit edilmiş ve imha edilmişti. Bu durum, Türkiye'nin NATO ve bölgesel işbirliği çerçevesinde mayın tarama kabiliyetlerini güçlendirmesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, Ukrayna tahıl ihracatı ve bölgesel ticaret yollarının güvenliği, Türkiye'nin Karadeniz politikasında öncelikli konular arasındadır. Türkiye, Romanya ve Bulgaristan ile koordineli mayın tarama operasyonlarına katkı sağlarken, aynı zamanda kendi kıyılarında da önlemleri artırmış durumdadır. Bu gelişme, Türkiye'nin Karadeniz'deki varlığını ve sorumluluklarını yeniden gözden geçirmesine neden olabilecek bir uyarı niteliği taşımaktadır.
