Kemp ridley türü deniz kaplumbağası Rhossi, 2023 yılında Galler'deki bir sahilde neredeyse ölmek üzereyken bulunmuş ve yapılan yaklaşık 8 bin kilometrelik olağanüstü bir nakil operasyonunun ardından Teksas'taki Houston Akvaryumu'nda sağlığına kavuştu. Doğal yaşam alanı Meksika Körfezi olan ve nesli kritik derecede tehlike altında bulunan bu tür, okyanus akıntılarıyla rotasından saparak İngiltere kıyılarına ulaşmıştı. Akvaryum yetkilileri, Rhossi'nin zatürre gibi sağlık sorunlarına rağmen iyileşme sürecinde önemli ilerleme kaydettiğini ve yakın zamanda doğal ortamına dönebileceğini belirtiyor.
Olağanüstü Kurtarma Operasyonu
Kemp ridley deniz kaplumbağaları, dünyanın en küçük ve en nadir deniz kaplumbağası türlerinden biri olarak biliniyor. Çoğunlukla Meksika Körfezi'nde yaşayan bu tür, beslenme ve üreme alanlarına göç ederken sıcak su akıntılarına kapılarak Atlantik Okyanusu'na sürüklenebiliyor. Ancak Rhossi'nin başına gelen, bu tür için bile alışılmadık bir durum. 2023 yılının Kasım ayında Galler'in batı kıyısındaki Rhossili Plajı'nda, hipotermi ve açlık nedeniyle bitkin halde bulunan kaplumbağa, ilk olarak bölgedeki bir kurtarma merkezine alındı.
Kurtarma ekibi, Rhossi'nin hayatta kalması için en doğru ortamın kendi doğal habitatı olacağını düşünerek, onu 8 bin kilometre uzağa taşımaya karar verdi. Özel bir kargo uçağı ve karayolu taşımacılığıyla gerçekleştirilen bu zahmetli yolculuk, kaplumbağanın sağlık durumunun stabil hale getirilmesinin ardından yapıldı. Houston Akvaryumu'na ulaşan Rhossi, burada deneyimli veteriner hekimlerin gözetiminde özel bir rehabilitasyon programına alındı.
Akvaryumun deniz kaplumbağası rehabilitasyon merkezi müdürü, Rhossi'nin durumunun kritik olduğunu ancak şu an iyiye gittiğini belirtti. Uzun süreli zatürre tedavisi gören kaplumbağanın iştahının yerinde olduğu ve kilo aldığı ifade ediliyor. Yetkililer, Rhossi'nin tamamen iyileşmesinin ardından Meksika Körfezi'ndeki doğal ortamına salınması için çalışmaların sürdüğünü açıkladı.
Küresel Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliğinin Etkileri
Rhossi'nin hikayesi, iklim değişikliğinin deniz canlıları üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, okyanus sıcaklıklarının artmasının su akıntılarını değiştirdiğini ve bunun da deniz kaplumbağaları gibi göçmen türlerin alışılmadık bölgelere sürüklenmesine yol açtığını belirtiyor. Aşırı hava olayları ve deniz seviyesindeki yükselme, bu türlerin üreme alanlarını da tehdit ediyor.
Kemp ridley kaplumbağaları, 20. yüzyılın ortalarında yumurta toplama ve habitat kaybı nedeniyle yok olmanın eşiğine gelmişti. Koruma çalışmaları sayesinde sayıları yeniden artmaya başlasa da tür hâlâ kritik tehlikedeki türler listesinde yer alıyor. Uluslararası doğa koruma örgütleri, bu türün korunması için küresel iş birliğinin önemine dikkat çekiyor. Rhossi'nin kurtarılması, bu türün korunmasında uluslararası çabaların ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz'de iribaş ve yeşil deniz kaplumbağaları için önemli bir yuvalama alanına sahip. Bu türlerin korunması, ülkemizin deniz biyoçeşitliliği ve ekosistem sağlığı açısından büyük önem taşıyor. Rhossi'nin hikâyesi, deniz kaplumbağalarının karşılaştığı tehditlerin küresel boyutunu ortaya koyarken, Türkiye'nin de iklim değişikliği ve deniz kirliliğiyle mücadele konusunda uluslararası iş birliğine dâhil olması gerektiğini hatırlatıyor. Aynı zamanda, Türkiye'nin deniz kaplumbağası koruma çalışmaları, uluslararası toplumda takdir edilen bir örnek teşkil ediyor.
