ABD'de kızamık vakaları 35 yılın en yüksek seviyesine ulaşırken, Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. salgını küçümseyerek ölümleri 'sözde' olarak nitelendirdi ve medya ile 'demagog politikacıları' suçladı. Pennsylvania'da yaşanan ölümler, eyalet valisi ile Trump yönetimi arasında sert bir tartışmaya yol açtı. Kennedy'nin açıklamaları, aşı karşıtlığıyla bilinen bakanın halk sağlığı politikalarına ilişkin endişeleri daha da artırdı.
Kennedy'nin Tartışmalı Açıklamaları ve Tepkiler
Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr., Perşembe günü yaptığı açıklamada, kızamık ölümlerine ilişkin haberlerin 'abartıldığını' savundu. 'Sözde ölümler' ifadesini kullanan Kennedy, asıl tehdidin medya ve 'demagog politikacıların' yarattığı panik olduğunu öne sürdü. Kennedy, aşıların güvenliği konusundaki şüpheci tutumuyla biliniyor ve bu açıklamaları, salgınla mücadelede federal hükümetin tutumunu belirlemesi açısından kritik bir anda geldi.
Pennsylvania'da son haftalarda üç kişinin kızamık nedeniyle hayatını kaybetmesi, eyalet yönetimi ile Washington arasındaki gerilimi tırmandırdı. Vali Josh Shapiro, Kennedy'yi 'halk sağlığını hiçe saymakla' suçlayarak, eyalet olarak kendi aşı kampanyalarını başlattıklarını duyurdu. Shapiro, 'Bu bir halk sağlığı krizidir; ideolojik saplantıların kurbanı olmamalıdır' dedi. Beyaz Saray ise Kennedy'yi destekleyerek, 'aşı zorunluluklarının bireysel özgürlükleri ihlal ettiğini' savundu.
Kızamık, oldukça bulaşıcı bir virüs olup, özellikle aşılanmamış çocuklarda ciddi komplikasyonlara yol açabiliyor. Uzmanlar, aşılama oranlarındaki düşüşün salgını tetiklediğini belirtiyor. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, bu yıl şu ana kadar 1.200'den fazla vaka kaydedildi; bu, 1990'lardan bu yana en yüksek rakam. Vakaların yarısından fazlası, aşı muafiyet oranlarının yüksek olduğu Teksas ve Ohio gibi eyaletlerde yoğunlaşıyor.
Salgının Küresel Boyutu ve Aşı Karşıtlığı
ABD'deki bu tablo, dünya genelinde artan aşı karşıtlığı hareketlerinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 2023 yılında kızamık vakalarında küresel çapta %20'lik bir artış olduğunu raporlamıştı. Pandemi sırasında aşı kampanyalarının aksaması, milyonlarca çocuğun rutin aşılarını yaptıramamasına yol açtı. Avrupa'da da benzer salgınlar yaşanıyor; özellikle Romanya ve İtalya'da vaka sayıları artışta.
Uzmanlar, kızamığın yok edilmesinin ancak toplumsal bağışıklığın yüksek tutulmasıyla mümkün olduğunu vurguluyor. Aşılama oranının %95'in altına düşmesi, salgın riskini artırıyor. Kennedy'nin söylemleri, aşı karşıtı hareketi güçlendirerek daha fazla insanın aşı olmaktan kaçınmasına neden olabilir. Amerikan Pediatri Akademisi gibi kuruluşlar, bakanın açıklamalarını 'tehlikeli ve sorumsuzca' olarak nitelendirdi.
Siyasi ve Toplumsal Kutuplaşma
Kızamık salgını, ABD'de sağlık politikalarının giderek daha fazla siyasallaştığını gösteriyor. Özellikle Cumhuriyetçi yönetimlerin aşı zorunluluğuna karşı çıkması, eyalet ve federal hükümet arasında çatışmalara yol açıyor. Bu durum, vatandaşların sağlık kararlarını etkiliyor ve salgınla mücadeleyi zorlaştırıyor. Pennsylvania'daki ölümler, bu siyasi kutuplaşmanın somut sonuçları olarak görülüyor.
Kennedy'nin 'demagog politikacılar' suçlaması, muhtemelen aşı zorunluluğunu savunan Demokrat valilere yönelikti. Ancak eleştirmenler, asıl tehdidin bakanın kendisi olduğunu savunuyor. 'Halk sağlığı yetkililerinin aşı karşıtlığını teşvik etmesi, salgını daha da kötüleştirir' diyen uzmanlar, bilimsel gerçeklerin göz ardı edilmesinden kaygılı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki kızamık salgını, aşı karşıtlığının küresel bir sağlık tehdidi haline geldiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye, güçlü aşı programı sayesinde kızamığı büyük ölçüde kontrol altında tutsa da, artan aşı kararsızlığı ve göç hareketleri nedeniyle risk altında. Bu tablo, Türkiye'nin aşı tedarik zincirini güçlendirmesi ve toplumu aşı konusunda bilinçlendirmesi gerektiğine işaret ediyor. Ayrıca, ABD'nin sağlık politikalarındaki bu kutuplaşma, küresel sağlık iş birliklerini zayıflatabilir; Türkiye, Dünya Sağlık Örgütü çatısı altında aşılama programlarını destekleyerek bu alandaki istikrara katkıda bulunabilir.
