ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı Robert F. Kennedy Jr., Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) Direktörü Susan Monarez'den Pensilvanya'da kızamık nedeniyle hayatını kaybeden kişilerin resmi ölüm sayılarından çıkarılmasını talep etti. Bu talep, Kennedy ile Pensilvanya Valisi Josh Shapiro arasında sosyal medyada yaşanan sert tartışmanın ardından geldi. Kennedy, uzun süredir aşı karşıtı aktivist kimliğiyle biliniyor ve göreve geldiğinden bu yana aşı politikalarında tartışmalı adımlar atıyor.
Olayın Arka Planı
Pensilvanya'da 2025 yılı başlarında kızamık salgını ortaya çıkmış ve eyalette en az iki kişi hayatını kaybetmişti. CDC, bu ölümleri resmi istatistiklerine eklemişti. Ancak Kennedy, ölümlerin kızamık kaynaklı olmadığını, başka sağlık sorunlarından kaynaklandığını öne sürerek CDC direktörüne baskı yaptı. Kennedy'nin bu talebi, kamu sağlığı uzmanları ve muhalif siyasetçiler tarafından siyasi müdahale olarak nitelendirildi.
Kennedy ile Vali Shapiro arasındaki tartışma, Shapiro'nun sosyal medyada Kennedy'yi aşı karşıtı söylemleri nedeniyle eleştirmesiyle başladı. Shapiro, "Kızamık ölümlerini gizlemek, halk sağlığını tehlikeye atar" diyerek Kennedy'ye yüklendi. Kennedy ise Shapiro'yu "siyasi kazanç için bilimi çarpıtmakla" suçladı. Tartışma kısa sürede ulusal medyada geniş yankı buldu.
CDC Direktörü Susan Monarez'in bu talebe nasıl yanıt verdiği henüz netleşmedi. Ancak CDC içinden bazı yetkililer, Kennedy'nin baskısının kurumun bağımsızlığını zedelediğini belirtti. Öte yandan, Beyaz Saray'dan konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'de aşı karşıtlığı son yıllarda artış gösterirken, kızamık gibi önlenebilir hastalıklar yeniden görülmeye başladı. Kennedy'nin göreve gelmesiyle birlikte aşı politikalarında yaşanan değişimler, küresel sağlık kuruluşları tarafından endişeyle izleniyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), ABD'deki aşı oranlarındaki düşüşün küresel salgın riskini artırabileceği uyarısında bulundu.
Bu olay, ABD'de kamu sağlığı kurumlarının siyasi baskı altında kalıp kalmadığı tartışmasını alevlendirdi. Kongre'deki Demokratlar, Kennedy hakkında soruşturma açılması çağrısı yaparken, Cumhuriyetçiler genellikle Kennedy'yi destekleyen açıklamalarda bulundu. Tartışma, 2026 ara seçimleri öncesinde sağlık politikasını önemli bir seçim maddesi haline getirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de aşı karşıtlığının yükselmesi ve CDC gibi kurumlara siyasi müdahale, Türkiye'yi doğrudan etkileyebilir. Türkiye, aşı üretimi ve dağıtımında küresel iş birliklerine önem veriyor. ABD'deki aşı politikalarındaki istikrarsızlık, küresel aşı tedarik zincirini ve fiyatları etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'de de aşı karşıtlığı artıyor; ABD'deki bu tür tartışmalar Türkiye'deki kamuoyunu da etkileyebilir. Türk sağlık otoritelerinin, bilimsel verilere dayalı politikaları sürdürmesi ve uluslararası iş birliğini güçlendirmesi kritik önem taşıyor.
