Dünya, kayıtlara geçen en güçlü El Niño hava olayının etkisiyle karşı karşıya. Uzmanlar, bu doğa olayının özellikle Doğu Afrika ve Asya'da yıkıcı sellere ve geniş çaplı kıtlığa neden olabileceği konusunda uyarıyor. Yardım kuruluşları, Somali'den Pakistan'a kadar uzanan bir kuşakta milyonlarca insanın hayatının tehlikeye gireceğini belirtiyor.
El Niño'nun etkileri ve boyutları
El Niño, Pasifik Okyanusu'ndaki deniz suyu sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkan ve küresel iklimi etkileyen bir hava olayıdır. Şu anki El Niño'nun 1950'den bu yana kaydedilen en güçlü olaylardan biri olduğu belirtiliyor. Bu durum, Doğu Afrika'da normalin üzerinde yağışlara, Asya'da ise kuraklık ve sellerin bir arada görülmesine yol açıyor.
Somali, Etiyopya ve Kenya gibi ülkelerde, El Niño nedeniyle oluşacak aşırı yağışların, daha önce yaşanan kuraklık dönemlerinin ardından toprak yapısını zayıflatmış bölgelerde büyük sellere neden olması bekleniyor. Bu seller, tarım alanlarını tahrip edebilir ve gıda güvenliğini ciddi şekilde tehdit edebilir. Dünya Gıda Programı, bölgede halihazırda 20 milyondan fazla insanın açlıkla karşı karşıya olduğunu, El Niño'nun bu durumu daha da kötüleştireceğini vurguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
El Niño'nun etkileri sadece Doğu Afrika ile sınırlı değil. Pakistan, Hindistan ve Bangladeş gibi Güney Asya ülkeleri de muson yağmurlarının şiddetlenmesiyle sellerle karşı karşıya kalabilir. 2022 yılında Pakistan'da yaşanan ve ülkenin üçte birini sular altında bırakan seller, El Niño'nun neden olabileceği felaketlerin bir ön habercisi olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan, Avustralya'nın bazı bölgelerinde kuraklık riski artarken, Güney Amerika'da aşırı yağışlar bekleniyor. Bu durum, küresel gıda fiyatlarında dalgalanmalara neden olabilir. Özellikle buğday, pirinç ve mısır gibi temel gıda maddelerinin üretiminde düşüş yaşanması halinde, dünya genelinde enflasyonist baskılar artabilir. İklim değişikliğiyle bağlantılı olarak El Niño'nun sıklığı ve şiddeti konusunda bilim insanları uyarılarda bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
El Niño'nun küresel gıda arzına etkisi, Türkiye'nin tahıl ithalatında fiyat artışlarına yol açabilir. Ayrıca, Doğu Afrika ve Asya'da yaşanacak insani krizler, Türkiye'nin bölgedeki insani yardım faaliyetlerini yoğunlaştırmasını gerektirebilir. Türkiye, Somali ve Pakistan gibi ülkelerle yakın ilişkilere sahiptir; bu nedenle olası krizlerde yardım talepleri gelebilir. Ekonomik açıdan ise, küresel emtia fiyatlarındaki artış enflasyonu tetikleyebileceği gibi, turizm gelirlerinde de dalgalanmalar yaşanabilir. El Niño'nun etkileri, Türkiye'nin dış politika önceliklerini ve ekonomik istikrarını dolaylı olarak etkileyebilecek bir faktör olarak değerlendirilmelidir.
