Honeywell'in kuantum bilişim bölümü Quantinuum, ABD borsalarında gerçekleştirdiği ilk halka arzda (IPO) 1.68 milyar dolar topladı. Şirket, hisse başına 20.71 dolar fiyatla 81 milyon hisse satışı yaparak toplamda 1.68 milyar dolar gelir elde etti. Bu, kuantum bilişim alanında şimdiye kadarki en büyük halka arzlardan biri olarak kayıtlara geçti. Quantinuum'un piyasa değeri halka arz sonrası yaklaşık 8 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Şirket, elde edilen fonu kuantum bilgisayarlarının geliştirilmesi ve ticarileştirilmesi için kullanacağını açıkladı.
Gelişmenin arka planı
Kuantum bilişim, geleneksel bilgisayarların çözmekte zorlandığı karmaşık problemleri, kuantum mekaniği prensiplerini kullanarak çözmeyi hedefleyen bir teknoloji alanı. Son yıllarda bu alana hem özel sektör hem de devletler tarafından büyük yatırımlar yapılıyor. Quantinuum, Honeywell'in 2021 yılında Cambridge Quantum ile birleşmesiyle kuruldu ve kuantum donanımı ve yazılımı alanında faaliyet gösteriyor.
Şirketin halka arzı, kuantum bilişime olan ilginin arttığı bir dönemde gerçekleşti. Geçtiğimiz ay Google, yeni kuantum çipi Willow'u tanıtırken, IBM de yeni nesil kuantum işlemcilerini duyurdu. Quantinuum'un rakipleri arasında IonQ, Rigetti ve D-Wave gibi şirketler bulunuyor. Ancak Quantinuum, Honeywell'in sağladığı endüstriyel deneyim ve finansal güçle öne çıkıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Kuantum bilişim, küresel teknoloji yarışında kritik bir alan haline geldi. ABD, Çin ve Avrupa Birliği, kuantum teknolojilerine milyarlarca dolar yatırım yapıyor. ABD'de Ulusal Kuantum Girişimi Yasası kapsamında 1.2 milyar dolar fon ayrılırken, Çin de Ulusal Kuantum Laboratuvarı'na 10 milyar doların üzerinde yatırım yaptı. Quantinuum'un halka arzı, bu yarışta ABD merkezli şirketlerin özel sermaye piyasalarından da destek aldığını gösteriyor. Kuantum bilişimin ilaç keşfi, malzeme bilimi, kriptografi ve yapay zeka gibi alanlarda devrim yaratması bekleniyor. Ancak teknolojinin ticarileşmesi için henüz erken aşamada olduğu ve birkaç yıl daha gerektiği uzmanlar tarafından belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, kuantum bilişim alanında henüz emekleme aşamasında. TOBB ETÜ ve Sabancı Üniversitesi bünyesinde küçük ölçekli araştırmalar yürütülse de, ulusal bir kuantum stratejisi veya büyük ölçekli bir yatırım bulunmuyor. Quantinuum'un halka arzı, Türkiye'nin bu alandaki teknolojik açığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Ancak Türkiye'nin savunma sanayii ve yapay zeka alanındaki birikimi, kuantum bilişime geçişte bir avantaj sağlayabilir. Küresel rekabette geri kalmamak için Türkiye'nin kuantum araştırmalarına kamu ve özel sektör işbirliğiyle yatırım yapması, ayrıca uluslararası ortaklıklar geliştirmesi önem taşıyor.
