Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) liderlerini Kazan kentinde ağırladığı iki günlük zirveye ev sahipliği yapıyor. Zirvenin ana gündem maddesi, Rusya ile ASEAN ülkeleri arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi. Kremlin’den yapılan açıklamaya göre, toplantıda Rusya-ASEAN “stratejik ortaklığının” genişletilmesi için somut adımlar ele alınacak. Zirve, Ukrayna savaşı nedeniyle Batı yaptırımlarıyla karşı karşıya kalan Rusya’nın Asya’da yeni ekonomik ortaklıklar arayışının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Zirvenin arka planı ve hedefleri
Kazan’da düzenlenen zirveye, ASEAN üyesi ülkelerin devlet başkanları ve üst düzey temsilcileri katılıyor. Toplantının odak noktası, Rusya ile ASEAN arasındaki ticaret hacminin artırılması ve enerji, teknoloji, tarım gibi alanlarda işbirliğinin derinleştirilmesi. Rusya, ASEAN ülkelerine özellikle enerji ve silah ihracatında önemli bir ortak konumunda. Ancak son yıllarda Çin’in bölgedeki artan etkisi, Rusya’nın ASEAN ile ilişkilerini çeşitlendirme çabasını hızlandırdı.
Zirvede ayrıca, Rusya’nın ASEAN ülkeleriyle serbest ticaret anlaşması olasılığının da masaya yatırılması bekleniyor. Rusya, 2020’de Avrasya Ekonomik Birliği (EAEU) ile ASEAN arasında bir serbest ticaret anlaşması imzalamıştı. Şimdi ise ikili bazda yeni anlaşmaların müzakere edilmesi gündemde. Putin, zirvenin açılış konuşmasında, “Rusya-ASEAN işbirliğini yeni bir seviyeye taşımak istiyoruz. Ticaret, yatırım ve teknoloji alanlarında ortak projeler geliştirmeye hazırız” ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve küresel boyut
Putin’in ASEAN liderlerini ağırlaması, Rusya’nın Ukrayna savaşı sonrası Batı ile yaşadığı gerilimlerin gölgesinde gerçekleşiyor. ABD ve AB yaptırımları nedeniyle Avrupa pazarlarından dışlanan Rusya, Asya’ya yönelerek ekonomik izolasyonu kırmayı hedefliyor. ASEAN ülkeleri ise Rusya ile ilişkilerini dengeli bir şekilde yürütmeye çalışıyor. Bir yandan Rusya’dan enerji ve silah ithal eden bu ülkeler, diğer yandan ABD ve Çin ile de güçlü bağlara sahip. Zirve, aynı zamanda Rusya’nın bölgesel güç olarak varlığını pekiştirme çabası olarak da yorumlanıyor.
Analistlere göre, Rusya’nın ASEAN ile ilişkileri, Çin’in bölgede artan nüfuzuna karşı bir denge unsuru oluşturabilir. Ancak Rusya’nın ekonomik kapasitesinin sınırlı olması, büyük ölçekli yatırımlar yapmasını engelliyor. Buna rağmen, Putin’in ASEAN zirvesine katılımı, Moskova’nın Asya-Pasifik bölgesindeki diplomatik ağırlığını korumak istediğini gösteriyor. Zirve sonunda ortak bir bildiri yayınlanması ve işbirliği alanlarında yeni mutabakatların imzalanması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya-ASEAN zirvesi, Türkiye’nin Asya-Pasifik bölgesine yönelik dış politikası açısından dolaylı etkiler taşıyor. Türkiye, son yıllarda ASEAN ülkeleriyle ticari ve diplomatik ilişkilerini geliştirme çabasında. Rusya’nın ASEAN ile bağlarını güçlendirmesi, bölgede çok kutuplu dengeleri etkileyebilir. Türkiye’nin Ukrayna savaşı sonrası Rusya ile ilişkilerini sürdürmesi, Batı ile ASEAN arasında bir köprü rolü oynamasına olanak sağlayabilir. Ancak bu gelişme, Türkiye’nin ASEAN’a yönelik ticaret stratejisinde Rusya’yı rakip değil, potansiyel bir ortak olarak görmesini gerektiriyor. Özellikle enerji ve savunma sanayiinde olası üçlü işbirlikleri, Türk dış politikası için fırsatlar yaratabilir.
