Polonya ve Macaristan hükümetleri, artan kamuoyu baskısı karşısında yabancı işçi alımına sınırlama getirme kararı aldı. Bu adım, iş dünyası ile kamuoyu arasında sıkışan iktidarların tercihini netleştirmesi olarak değerlendirilirken, ekonomistler söz konusu kısıtlamaların iki ülkenin büyüme potansiyeline darbe vurabileceği konusunda uyarıyor. Macaristan'ın Kiskörös ve Polonya'nın Gdańsk kentlerinden gelen haberlere göre, özellikle imalat ve hizmet sektörlerinde yaşanan iş gücü açığı, yabancı işçilere getirilen yeni kısıtlamalarla daha da derinleşebilir.
Gelişmenin arka planı
Polonya ve Macaristan, Avrupa Birliği içinde en hızlı büyüyen ekonomiler arasında yer alıyor. Ancak her iki ülke de düşük doğum oranları ve yurt dışına göç nedeniyle ciddi bir iş gücü sıkıntısı yaşıyor. Bu açığı kapatmak için başta Ukrayna, Vietnam ve Filipinler olmak üzere çeşitli ülkelerden işçi getiriliyor. Ancak son dönemde artan milliyetçi söylemler ve yerel halkın işsizlik endişeleri, hükümetleri yabancı işçi politikalarını sorgulamaya itti. Polonya'da iktidardaki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS), yaklaşan seçimler öncesinde milliyetçi tabanını memnun etmek için yabancı işçi kotalarını düşürme kararı aldı. Macaristan'da ise Başbakan Viktor Orban'ın hükümeti, 'Macaristan'ı Macarlara' sloganıyla yabancı işçilere yönelik kısıtlamaları sıkılaştırdı. Ekonomistlere göre, bu politikalar kısa vadede popüler olsa da, uzun vadede iş gücü maliyetlerini artırarak rekabet gücünü zayıflatabilir. Özellikle Polonya'da otomotiv ve elektronik sektörleri, Macaristan'da ise lojistik ve hizmet sektörü yabancı işçilere bağımlı durumda.
Bölgesel ve küresel boyut
Polonya ve Macaristan'ın bu kararı, Orta ve Doğu Avrupa'da yabancı işçi politikalarına ilişkin bir trendin parçası olarak görülüyor. Benzer şekilde Çekya ve Romanya da yabancı işçi alımını kısıtlama yönünde adımlar attı. Bölge genelinde artan popülizm, iş gücü piyasasında korumacı eğilimleri güçlendiriyor. Öte yandan, Ukrayna'daki savaş nedeniyle bölgeye gelen mültecilerin iş gücüne entegrasyonu da ayrı bir tartışma konusu. Uzmanlar, savaştan kaçan Ukraynalıların iş piyasasına katılımının arttığını, ancak bunun uzun vadeli bir çözüm olmadığını belirtiyor. Avrupa Birliği ise üye ülkelerin iş gücü hareketliliğini artırma çabalarına rağmen, ulusal politikaların ön plana çıktığı bir dönemden geçiyor. Bu gelişmeler, AB'nin ortak iş gücü politikası oluşturma hedefini de zorluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Polonya ve Macaristan'daki yabancı işçi kısıtlamalarından doğrudan etkilenmese de, bu durum Orta Avrupa'da iş gücü maliyetlerini artırabilir. Yüksek maliyetler, bazı üretim tesislerinin Türkiye gibi alternatif ülkelere kaymasına yol açabilir. Öte yandan, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile ilişkilerinde iş gücü hareketliliği önemli bir başlık. Bu gelişme, AB’nin iş gücü politikalarında korumacı eğilimlerin arttığını gösteriyor ve Türkiye'nin AB ile müzakerelerinde dikkate alması gereken bir faktör olarak öne çıkıyor. Ayrıca, Türkiye'nin kendi iş gücü açığını kapatmak için yabancı işçi politikalarını şekillendirirken, bu örnekleri incelemesi faydalı olabilir.
