İran Kürtlerinin silahlı örgütü PJAK (Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê), Orta Doğu'daki artan gerilim ve olası bir savaş senaryosunda taraf olmayacağını, kimsenin vekil gücü olmayacağını açıkladı. PJAK Sözcüsü ve Liderlik Konseyi üyesi Rivar Abdanan, The Hindu'ya verdiği röportajda, örgütünün ancak 'Kürt halkının varlığı tehdit altına girerse' savaşa gireceğini söyledi. Bu açıklama, İran ile İsrail arasında artan gerilim ve bölgedeki güç mücadelelerinin yaşandığı bir dönemde geldi.
PJAK'ın Tutumu ve Gerekçeleri
Abdanan, e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, PJAK'ın temel önceliğinin İran'da Kürtlerin demokratik hakları olduğunu vurguladı. Örgüt, İran'daki Kürt nüfusun kültürel ve siyasi haklarını tanımayan merkezi hükümete karşı yıllardır düşük yoğunluklu bir çatışma yürütüyor. Abdanan, 'Biz kimsenin vekil gücü değiliz; ne Amerika'nın, ne İsrail'in, ne de başka bir ülkenin. Mücadelemiz yalnızca kendi halkımızın hakları içindir' dedi.
PJAK'ın bu açıklaması, özellikle İran'ın ülke içindeki Kürt bölgelerinde artan güvenlik önlemleri aldığı ve bazı muhalif grupları hedef aldığı bir döneme denk geldi. İran, geçmişte PJAK kamplarını bombalamış ve örgütü ülke içinde terör eylemleri yapmakla suçlamıştı. PJAK ise İran'a karşı sınır ötesi operasyonlar düzenlemekle biliniyor.
Bölgesel ve Küresel Bağlam
PJAK'ın bu açıklaması, Orta Doğu'da giderek karmaşıklaşan ittifaklar ve çıkar çatışmaları bağlamında değerlendiriliyor. İran ile İsrail arasında yaşanan gerginlik, İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetleri nedeniyle tırmanışa geçmiş durumda. Bu krizde İran'daki etnik gruplar, özellikle Kürtler ve Araplar, dış güçler tarafından olası bir baskı aracı olarak görülebiliyor. Ancak PJAK'ın bu açıklaması, örgütün bağımsız bir aktör olduğu ve bölgesel güçlerin çatışmalarına alet edilmek istemediği mesajını veriyor.
Öte yandan, PJAK'ın PKK (Kürdistan İşçi Partisi) ile bağlantıları olduğu biliniyor. İki örgüt de lider kadrosunu ve ideolojisini paylaşıyor. PKK, Türkiye'de uzun süredir silahlı mücadele yürütmüş ve Türk güvenlik güçleri tarafından terör örgütü olarak kabul edilmiştir. Bu bağlantı nedeniyle Türkiye, PJAK'ın faaliyetlerini de yakından takip etmekte ve sınır güvenliği açısından risk olarak değerlendirmektedir. Abdanan'ın 'kimsenin vekil gücü olmadığı' vurgusu, muhtemelen Türkiye ve İran arasında geçmişte yaşanan gerilimlerde tarafların birbirlerini bu örgütler üzerinden suçlamalarına bir yanıt niteliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye için PJAK'ın tutumu, özellikle sınır güvenliği ve terörle mücadele açısından önem taşıyor. PKK ile bağlantılı olan PJAK'ın İran ile olası bir çatışmaya girmesi, Türkiye'nin güney sınırında istikrarsızlık yaratabilir ve PKK'nın lojistik hatlarını genişletebilir. Ancak PJAK'ın 'kimsenin vekil gücü olmadığı' açıklaması, örgütün şimdilik İran-İsrail çatışmasına doğrudan dahil olmayacağını gösteriyor. Bu durum, Türkiye'nin bölgede istikrar arayışı açısından olumlu olarak değerlendirilebilir. Yine de, Türkiye'nin PKK ve uzantılarına yönelik operasyonlarını da etkileyebilecek bu gelişmeyi dikkatle izlemesi gerekiyor.
