Philadelphia Polis Departmanı'nın merkez binasında görev yapan iki polis memurunun, karargahın inşasında ve geçmişteki askeri faaliyetler sırasında yoğun olarak kullanılan radyum gibi zehirli kimyasallara maruz kalmaları sonucu beyin kanserinden hayatlarını kaybettikleri iddiasıyla dava açıldı. Açılan davada, polislerin ölümlerine neden olan kimyasalların binada onlarca yıl boyunca fark edilmeden biriktiği ve bunun bir halk sağlığı skandalı olduğu vurgulanıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Dava dilekçesine göre, Philadelphia polis karargahı olarak kullanılan bina, 20. yüzyılın ortalarında ABD ordusu tarafından kullanılan bir tesis olarak inşa edildi. Bu dönemde, özellikle askeri saat kadranlarının ve ekipmanlarının gece görünürlüğünü artırmak için radyum içeren fosforlu boyalar yoğun şekilde kullanıldı. Radyum, o dönemde tehlikeleri tam olarak bilinmemesine rağmen, yüksek radyoaktiviteye sahip bir elementtir ve uzun süreli maruziyet kanser başta olmak üzere ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Davacılar, polis memurlarının mesai saatleri boyunca bu kimyasallara maruz kaldıklarını ve binanın havalandırma sisteminin yetersiz olduğunu, bu nedenle toksik partiküllerin havada asılı kaldığını öne sürüyor. Ayrıca, binada yapılan tadilatlar sırasında radyum içeren boyaların zımparalanması veya kazınması sonucu havaya karışan tozların solunmasının da kanser riskini artırdığı belirtiliyor. Mağdurların avukatı, belediyenin ve polis teşkilatının bu tehlikeleri bildiğini veya bilmesi gerektiğini, ancak gerekli önlemleri almadığını iddia ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu dava, ABD'de kamu binalarında çalışan kişilerin maruz kaldığı mesleki sağlık risklerine dikkat çekiyor. Özellikle eski askeri tesislerde veya sanayi bölgelerinde bulunan kamu binalarında benzer kimyasalların bulunma olasılığı, ülke genelinde bir endişe kaynağı. Radyumun yanı sıra, asbest, kurşun ve diğer ağır metaller de eski binalarda sıkça rastlanan tehlikeler arasında. Bu dava, kamu işverenlerinin çalışanlarını bu tür tehlikelerden koruma yükümlülüğünü yeniden gündeme getiriyor.
Küresel ölçekte, radyum maruziyeti sadece ABD'de değil, dünyanın birçok yerinde eski askeri tesislerde ve madenlerde bir sorun olarak biliniyor. Uluslararası çalışma örgütleri ve sağlık kuruluşları, bu tür kimyasalların kullanımının sıkı şekilde denetlenmesi ve maruz kalan işçilerin düzenli sağlık taramalarından geçirilmesi çağrısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de eski askeri alanlar ve sanayi tesisleri benzer sağlık riskleri taşıyabilir. Özellikle Soğuk Savaş döneminde inşa edilen ve radyum gibi maddelerin kullanıldığı yapılar, bugün kamu hizmeti veriyor olabilir. Bu dava, Türkiye'deki kamu kurumlarına, çalışanlarının sağlığını korumak için binalarında kapsamlı çevresel taramalar yapma ve gerekli iyileştirmeleri gerçekleştirme konusunda bir uyarı niteliği taşıyor. Ayrıca, mesleki kanser vakalarının izlenmesi ve tazminat mekanizmalarının güçlendirilmesi için de bir örnek teşkil edebilir.
