Peru Merkez Bankası (BCRP), politika faizini üst üste 12. kez değiştirmeyerek yüzde 7,75 seviyesinde sabit tuttu. Banka, son dönemde yaşanan enflasyon artışının geçici olduğunu ve enflasyonun hedef aralığa geri döneceğini değerlendiriyor. Karar, Başkan Julio Velarde yönetimindeki para politikası kurulunun oybirliğiyle alındı.
Faiz Kararının Arka Planı
Peru Merkez Bankası, Ağustos 2023'ten bu yana politika faizini yüzde 7,75'te sabit tutuyor. Banka, enflasyonun yüzde 3 hedefinin oldukça üzerinde seyretmesine rağmen, faiz indirimi için erken olduğunu düşünüyor. Ülkede yıllık enflasyon Eylül ayında yüzde 8,5'e yükselerek son 26 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Gıda ve enerji fiyatlarındaki artış, küresel arz sıkıntıları ve yerel siyasi belirsizlikler enflasyonu yukarı çeken ana faktörler oldu.
Merkez Bankası Başkanı Julio Velarde, karar sonrası yaptığı açıklamada, enflasyonun yıl sonuna doğru yavaşlayacağını ve 2024'te hedefe yaklaşacağını belirtti. Velarde, "Enflasyondaki artışın büyük ölçüde geçici faktörlerden kaynaklandığını düşünüyoruz. Para politikasında temkinli duruşumuzu koruyoruz" dedi. Banka, ayrıca enflasyon raporunda 2023 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 4,1'den yüzde 4,5'e yükseltti.
Peru ekonomisi, son çeyrekte yüzde 0,3 daralarak teknik resesyona girdi. Madencilik sektöründeki grevler ve siyasi istikrarsızlık büyümeyi olumsuz etkiledi. Hükümet, ekonomiyi canlandırmak için altyapı yatırımlarını artırma ve vergi indirimleri yapma planlarını açıkladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Peru'nun faiz kararı, Latin Amerika'da benzer bir eğilimin parçası. Brezilya, Şili, Kolombiya ve Meksika gibi ülkeler de enflasyonla mücadelede faiz oranlarını yüksek tutuyor. Ancak Peru, bölgedeki en yüksek reel faiz oranına sahip ülkelerden biri. Bu durum, ülkeye kısa vadeli sermaye girişini teşvik ederek yerel para birimi solun değer kazanmasına neden oluyor.
Küresel ölçekte ise ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) gibi büyük merkez bankaları da sıkı para politikası izliyor. Fed'in faiz artırım döngüsünü sonlandırması beklenirken, gelişmekte olan ülkeler üzerindeki baskı bir miktar hafifleyebilir. Ancak Çin ekonomisindeki yavaşlama ve emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar, Peru gibi emtia ihracatçısı ülkeler için risk oluşturmaya devam ediyor.
Peru, dünyanın en büyük ikinci bakır üreticisi ve önemli bir altın, gümüş ve çinko ihracatçısı. Madencilik sektörü, ülke ihracatının yüzde 60'ını oluşturuyor. Bu nedenle küresel emtia fiyatlarındaki değişimler, Peru ekonomisi ve para politikası üzerinde doğrudan etkili. Son dönemde bakır fiyatlarındaki düşüş, ülkenin ihracat gelirlerini olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye ve Peru, farklı coğrafyalarda yer alsalar da benzer ekonomik zorluklarla karşı karşıya. Her iki ülke de yüksek enflasyon, para birimi baskısı ve sermaye akışlarındaki dalgalanmalarla mücadele ediyor. Peru'nun faiz kararı, Türkiye'nin para politikası tercihleri açısından doğrudan bir bağlayıcılık taşımıyor; ancak gelişmekte olan ülkelerin enflasyonla mücadelede izlediği yöntemler hakkında fikir veriyor. Türkiye, son dönemde faiz indirimleriyle ayrışırken, Peru'nun temkinli duruşu, küresel piyasalarda faiz indirimi için erken olduğu görüşünü destekliyor. Ayrıca Peru, Türkiye'nin Latin Amerika'daki ticari ortaklarından biri; ekonomik istikrarı, ikili ticaret için önem taşıyor.
