ABD'de 30 yıllık sabit faizli mortgage oranı, küresel tahvil getirilerindeki yükselişin etkisiyle 14 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Freddie Mac'in Perşembe günü açıkladığı verilere göre, 30 yıllık mortgage faizi bu hafta yüzde 6,76'ya çıkarak bir önceki haftanın yüzde 6,71'lik seviyesinden yükseldi. Bu, 30 yıllık faizin son 14 ayın en yüksek noktası oldu. Artış, küresel tahvil piyasalarındaki dalgalanmalarla paralellik gösteriyor.
Faiz Artışının Arka Planı
Mortgage faizlerindeki yükseliş, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikası ve küresel tahvil getirilerindeki genel artış eğiliminden kaynaklanıyor. Fed'in enflasyonla mücadele kapsamında faizleri yüksek tutması, 10 yıllık Hazine tahvili getirilerini yukarı çekiyor. Mortgage faizleri genellikle 10 yıllık Hazine tahvili getirisine paralel hareket ediyor. Son haftalarda tahvil getirileri, güçlü ekonomik veriler ve Fed'in faiz indirimlerini erteleyebileceği beklentisiyle arttı. Ayrıca, küresel çapta Japonya ve Avrupa'da da tahvil getirileri yükseliyor; bu da ABD tahvillerine olan talebi etkiliyor.
Freddie Mac Baş Ekonomisti Sam Khater, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Mortgage faizlerindeki artış, alıcıların satın alma gücünü azaltıyor ve konut piyasasını soğutuyor" dedi. Khater, faizlerin yüksek seyretmesinin bahar aylarında konut talebini baskılayabileceğini belirtti. Öte yandan, konut arzındaki kısıtlılık fiyatları yüksek tutmaya devam ediyor. Ulusal Emlakçılar Birliği (NAR) verilerine göre, mevcut konut satışları son aylarda düşüş eğiliminde. Yüksek faizler, ilk kez ev alacakları ve mevcut evini yeniden finanse etmek isteyenleri olumsuz etkiliyor.
Küresel ve Bölgesel Boyut
ABD'deki mortgage faizleri, küresel finansal koşulların bir yansıması. Tahvil getirilerindeki artış sadece ABD ile sınırlı değil; Almanya, İngiltere ve Japonya'da da benzer bir eğilim var. Bu durum, küresel borçlanma maliyetlerini yükselterek gelişmekte olan ülkelerin sermaye akışlarını da etkiliyor. Yüksek ABD faizleri, doların güçlenmesine ve diğer para birimlerinin değer kaybetmesine yol açabilir. Türkiye gibi yüksek dış borcu olan ülkeler için bu, borçlanma maliyetlerinin artması anlamına geliyor. Ayrıca, küresel konut piyasaları da benzer bir baskı altında; Avrupa'da mortgage faizleri yükselirken, konut fiyatlarındaki artış hız kesiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de mortgage faizlerinin 14 ayın zirvesine çıkması, küresel tahvil getirilerindeki artışın bir sonucu. Bu gelişme, Türkiye'nin dış borçlanma maliyetlerini doğrudan etkiliyor. ABD tahvil getirilerinin yükselmesi, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akışını azaltabilir ve TL üzerinde baskı oluşturabilir. Ayrıca, Fed'in faiz indirimlerini geciktirmesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın para politikası üzerinde de dolaylı bir etki yapabilir. Türkiye'nin konut piyasası ise kendi dinamiklerine sahip olsa da, küresel faiz ortamındaki sıkılaşma, yurt dışı finansman ihtiyacı olan inşaat sektörünü olumsuz etkileyebilir. Kısacası, ABD'deki mortgage faiz artışı, Türkiye'nin makroekonomik istikrarı için yakından takip edilmesi gereken bir gösterge.
