ABD'li bir ticaret uzmanı, Amerika Birleşik Devletleri, Meksika ve Kanada'nın sınır ötesi ticaret anlaşmasını imzalamak için üçlü görüşmelere acilen başlaması gerektiğini söyledi. Aksi takdirde, Pekin'in bu durumdan faydalanacağı uyarısında bulundu. Uzman, 'Pekin bu duruma gülüyor,' ifadelerini kullandı.
Gelişmenin arka planı: USMCA revizyonu ve tıkanan süreç
ABD, Meksika ve Kanada arasında 2020'de yürürlüğe giren ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) revizyonu için süreç tıkanmış durumda. Anlaşmanın 2026'da gözden geçirilmesi planlanıyor, ancak taraflar arasındaki anlaşmazlıklar süreci yavaşlatıyor.
Özellikle otomotiv sektöründe menşe kuralları, işçi ücretleri ve dijital ticaret konularında ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor. ABD, Meksika'da işçi haklarının iyileştirilmesini talep ederken, Kanada süt ürünleri piyasasına erişim konusunda direniyor.
Uzmanlara göre, bu tıkanıklık Çin'in Kuzey Amerika pazarındaki etkisini artırmasına yol açıyor. Çinli firmalar, ABD'ye ihracatta Meksika'yı bir geçiş noktası olarak kullanarak gümrük vergilerinden kaçınmaya çalışıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Çin'in stratejik hamleleri
Çin, USMCA müzakerelerindeki belirsizlikten yararlanarak Meksika'ya yatırımlarını artırıyor. Özellikle elektrikli araç bataryası ve güneş paneli üretiminde Çinli şirketler Meksika'da fabrikalar kuruyor. Bu durum, ABD'nin Çin'e bağımlılığını azaltma hedefini baltalıyor.
ABD Ticaret Temsilciliği eski yetkililerinden John Marshall, 'Çin, Kuzey Amerika ticaretindeki boşlukları doldurmak için fırsat kolluyor. Üçlü müzakereler hızlanmazsa, Çin bu pazarda kalıcı bir yer edinebilir,' dedi.
Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, ABD Başkanı Joe Biden ile ayrı ayrı görüşmeler yaptı, ancak henüz somut bir ilerleme sağlanamadı. Uzmanlar, üçlü bir zirvenin gerekli olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin ABD ile ticari ilişkileri açısından dolaylı bir uyarı niteliği taşıyor. ABD'nin ticaret ortaklarıyla yaşadığı bu tür tıkanıklıklar, Çin'in küresel ticaretteki etkisini artırabilir. Türkiye, kendi ticaret anlaşmalarında benzer tıkanıklıklar yaşamamak için müzakere süreçlerini hızlandırmalı ve alternatif pazarlara yönelmelidir. Ayrıca, Çin'in bu tür fırsatçı hamleleri, Türkiye'nin de Asya ve Avrupa arasında bir ticaret köprüsü olma stratejisini etkileyebilir.
