Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Azerbaycan ile yürütülen barış sürecinin Güney Kafkasya'da yeni ufuklar açtığını söyledi. Paşinyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın sürece verdiği desteği överek, bu desteğin Ermenistan ile komşusu Azerbaycan arasında kalıcı barışın tesisine katkı sağladığını vurguladı. Açıklama, bölgesel dengelerin yeniden şekillendiği bir dönemde geldi.
Barış Sürecinin Arka Planı
Ermenistan ve Azerbaycan, yıllardır süren ve 2020'deki 44 günlük savaş ile sonuçlanan Dağlık Karabağ ihtilafının ardından kapsamlı bir barış anlaşması için müzakereler yürütüyor. Paşinyan'ın son açıklaması, sürecin artık bir sonuca yaklaştığını gösteriyor. Paşinyan, barışın sadece iki ülke için değil, tüm bölge için istikrar ve refah getireceğini ifade etti.
ABD'nin rolü, özellikle Trump yönetimi döneminde öne çıktı. Paşinyan, Trump'ın kişisel çabalarının ve ABD'nin diplomatik girişimlerinin, taraflar arasındaki güveni artırdığını belirtti. Bu bağlamda, Washington'un arabuluculuğu, Moskova'nın geleneksel etkisini dengeleyici bir unsur olarak görülüyor.
Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki barış görüşmeleri, sınırların belirlenmesi, ulaşım yollarının açılması ve diplomatik ilişkilerin kurulması gibi konuları kapsıyor. Paşinyan, bu adımların atılmasıyla Güney Kafkasya'nın bir çatışma bölgesi olmaktan çıkıp bir işbirliği ve kalkınma merkezine dönüşebileceğini söyledi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Güney Kafkasya, enerji koridorları ve ulaşım hatları açısından stratejik bir öneme sahip. Azerbaycan'ın zengin doğalgaz ve petrol kaynakları, Avrupa'nın enerji güvenliği için kritik. Ermenistan ile barış, bu kaynakların daha güvenli ve kesintisiz bir şekilde Batı'ya ulaşmasını sağlayabilir. Ayrıca, bölgesel ticaret yollarının canlanması, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi ile de örtüşüyor.
Rusya'nın bölgedeki etkisi, son dönemde azalma eğiliminde. Moskova'nın Ukrayna'daki savaşa odaklanması, Güney Kafkasya'da güç boşluğu yarattı. Bu boşluğu ABD ve Avrupa Birliği doldurmaya çalışıyor. Paşinyan'ın Trump'a teşekkür etmesi, Ermenistan'ın Batı'ya yönelme eğiliminin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Türkiye, Azerbaycan'ın en yakın müttefiki olarak barış sürecini destekliyor. Ankara, Ermenistan ile ilişkilerini normalleştirme yönünde adımlar atmıştı. Barış anlaşması, Türkiye-Ermenistan sınırının açılması ve diplomatik ilişkilerin kurulması için de bir fırsat penceresi sunuyor.
İran, bölgedeki gelişmeleri dikkatle izliyor. Tahran, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barışın kendi güvenliğini tehdit etmemesi konusunda hassas. İsrail ise Azerbaycan ile yakın ilişkilerini sürdürerek İran'a karşı bir denge unsuru olarak konumlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ermenistan-Azerbaycan barışı, Türkiye için stratejik bir kazanım. Barış, Güney Kafkasya'da istikrarı artırarak Türkiye'nin enerji koridorlarını güvence altına alır. Ayrıca, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesi ve sınırın açılması, bölgesel ticareti canlandırabilir. Ancak, ABD'nin arabuluculuktaki artan rolü, Türkiye'nin bölgedeki etkisini dengeleyebilir. Ankara, Azerbaycan ile stratejik ortaklığını koruyarak süreci yakından takip etmeli. Barışın kalıcılığı, Türkiye'nin Kafkasya politikası için kritik.
