Papa Leo, Fransa'nın başkenti Paris'e gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında Notre Dame Katedrali'nde düzenlenen akşam ayinini yönetti. Ziyaretin ana gündem maddesi, yapay zekanın askeri amaçlarla kullanımının sınırlandırılması ve etik düzenlemeler getirilmesi çağrısı oldu. Papa, Paris'te 600 bin inançlıya hitap edecek ve ardından Lourdes ile Metz kentlerini ziyaret edecek.
Ziyaretin Arka Planı ve Programı
Papa Leo'nun Fransa ziyareti, ülke gündemine haftalar öncesinden yerleşti. Katolik dünyasının ruhani lideri, cuma akşamı Notre Dame Katedrali'nde düzenlenen ayinle ziyaretine başladı. Bu ayin, 2019'daki büyük yangının ardından restore edilen katedralde gerçekleşen ilk papalık ayini olma özelliği taşıyor. Papa, cumartesi günü Paris'te 600 bin kişinin katılması beklenen açık hava ayinini yönetecek. Program kapsamında ayrıca ülkenin güneybatısındaki hac kenti Lourdes'e ve Avrupa Birliği'nin kurucu babalarından biri olan Robert Schuman'ın doğduğu Metz kentine ziyaretler planlandı.
Fransa hükümeti, ziyaret boyunca geniş güvenlik önlemleri aldı. İçişleri Bakanlığı, yaklaşık 10 bin polis ve jandarma personelinin görevlendirildiğini, Paris ve çevresinde uçuşa yasak bölge ilan edildiğini duyurdu. Ziyaret, Fransa'da laiklik ilkesiyle sık sık gündeme gelen Katolik Kilisesi'nin devletle ilişkileri açısından da sembolik önem taşıyor.
Yapay Zeka ve Etik Çağrısı
Papa Leo, ziyaretinin merkezine yapay zekanın askeri alanda kullanımını yerleştirdi. Vatikan kaynaklarına göre Papa, "yapay zekanın silahsızlandırılması" ifadesini kullanarak, otonom silah sistemlerinin uluslararası hukuk çerçevesinde düzenlenmesi gerektiğini vurgulayacak. Bu çağrı, Birleşmiş Milletler bünyesinde yürütülen otonom silah sistemleri müzakerelerine dini ve ahlaki bir boyut ekliyor.
Papa, yapay zekanın insanlık için bir tehdit haline gelmemesi için küresel işbirliği çağrısı yapacak. Vatikan, son yıllarda yapay zeka etiği konusunda çeşitli girişimlere öncülük ediyor. 2020'de Vatikan, IBM ve Microsoft ile birlikte "Yapay Zeka Etiği için Roma Çağrısı"nı başlatmıştı. Bu çağrı, yapay zekanın şeffaf, kapsayıcı ve insan merkezli geliştirilmesini savunuyor. Papa Leo'nun Fransa ziyareti, bu girişimin Avrupa ayağını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Papa ile cumartesi günü Élysée Sarayı'nda bir araya gelecek. Görüşmede yapay zeka düzenlemeleri, iklim değişikliği ve göç konularının ele alınması bekleniyor. Fransa, yapay zeka alanında Avrupa'nın öncü ülkelerinden biri ve son yıllarda askeri yapay zeka konusunda etik kurallar geliştirilmesi için çaba gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Papa'nın ziyareti, Avrupa'da yükselen sağ popülist hareketler ve sekülerleşme tartışmaları bağlamında da dikkatle izleniyor. Fransa'da Katoliklik, nüfusun yaklaşık yüzde 30'unu oluşturuyor ancak düzenli kiliseye gidenlerin oranı çok daha düşük. Papa Leo'nun mesajları, özellikle genç nesiller ve göçmen topluluklar üzerinde etkili olmayı hedefliyor.
Uluslararası alanda ise yapay zeka yönetişimi, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin ortasında kritik bir konu haline gelmiş durumda. Avrupa Birliği, Yapay Zeka Yasası ile dünyada ilk kapsamlı düzenlemeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor. Papa'nın çağrısı, bu düzenlemelere ahlaki bir zemin kazandırabilir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda otonom silah sistemlerine ilişkin müzakereler sürüyor; Papa'nın mesajı bu müzakerelere ivme kazandırabilir.
Lourdes ziyareti ise Katolik dünyası için ayrı bir önem taşıyor. 1858'de Bernadette Soubirous'un Meryem Ana'yı gördüğüne inanılan Lourdes, her yıl milyonlarca hacıyı ağırlıyor. Papa'nın burada yapacağı konuşma, hastalar ve engelliler için umut mesajı içerecek. Metz ziyareti ise Avrupa'nın kurucu değerlerine vurgu yapacak; Robert Schuman, Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun mimarı olarak biliniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Papa Leo'nun yapay zekanın askeri kullanımına karşı çağrısı, Türkiye'nin savunma sanayii ve dış politikası açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişme. Türkiye, son yıllarda yerli ve milli yapay zeka destekli silah sistemleri geliştiriyor; bu sistemlerin uluslararası hukuk ve etik normlara uyumu, Türkiye'nin Batı ile ilişkilerinde belirleyici olabilir. Ayrıca Vatikan'ın çağrısı, NATO içindeki yapay zeka politikaları tartışmalarına yeni bir boyut ekleyebilir. Türkiye'nin, BM nezdinde yürütülen otonom silah müzakerelerinde aktif rol alması, küresel yönetişimde söz sahibi olmasını sağlayacaktır. Fransa ile savunma işbirliği ve yapay zeka etiği konularında diyalog, ikili ilişkileri güçlendirebilir.
