Pakistan güvenlik güçleri, Pazar günü Pakistan-Afganistan sınırı boyunca düzenlediği kara ve hava operasyonlarında en az 29 militanı etkisiz hale getirdi. Afganistan'daki Taliban yönetimi ise Pakistan'ın hava saldırılarında sınır bölgelerinde onlarca kişinin öldüğünü ve yaralandığını duyurdu. Operasyonun, Pakistan'ın Hayber Pahtunhva eyaletinde faaliyet gösteren ve son haftalarda güvenlik güçlerine yönelik saldırıları artan militan gruplara karşı başlatıldığı belirtiliyor. Pakistan ordusu, operasyonun sınır ötesi terör tehdidini ortadan kaldırmayı hedeflediğini açıkladı.
Operasyonun detayları ve arka planı
Reuters haber ajansının aktardığına göre, Pakistan güçleri operasyonda dört savaş uçağı ve topçu birlikleri kullandı. Saldırıların odak noktası, Afganistan'ın Host ve Paktiya vilayetlerine yakın bölgelerdi. Pakistanlı yetkililer, öldürülen militanlar arasında üst düzey komutanların da bulunduğunu iddia ederken, Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan'ın hava saldırılarında çoğu sivil en az 46 kişinin hayatını kaybettiğini, 58 kişinin de yaralandığını öne sürdü. Mücahid, saldırıların Afganistan'ın egemenliğini ihlal ettiğini belirterek misilleme tehdidinde bulundu. Pakistan Dışişleri Bakanlığı ise operasyonun uluslararası hukuka uygun olduğunu ve Taliban'ın kendi topraklarında militanlara barınak sağladığını savundu.
Pakistan uzun süredir Taliban yönetimini, Tehrik-i Taliban Pakistan (TTP) olarak bilinen Pakistanlı militan gruba karşı yeterince önlem almamakla suçluyor. TTP, son aylarda Pakistan güvenlik güçlerine yönelik saldırılarını artırmıştı. Taliban ise TTP'nin Afganistan'da faaliyet göstermediğini iddia etse de, birçok analist Pakistanlı militanların sınırdaki Afgan vilayetlerinde barındığını belirtiyor. Son operasyon, iki ülke arasında gerilimi tırmandıran bir dizi olayın en sonuncusu oldu. Geçen hafta Pakistan, Afganistan'ın Celalabad kentindeki konsolosluğuna düzenlenen saldırıyı kınamıştı.
Bölgesel ve uluslararası boyut
Pakistan-Afganistan sınırındaki bu çatışma, bölgesel istikrarı tehdit etmeye devam ediyor. Taliban'ın 2021'de iktidarı ele geçirmesinden bu yana, iki ülke arasında sınır güvenliği konusunda sürekli bir gerilim yaşanıyor. Pakistan, Afganistan'daki toprakların TTP, IŞİD-Horasan ve diğer terör grupları tarafından Pakistan'a karşı kullanıldığını savunuyor. Öte yandan Taliban, Pakistan'ın sınır ötesi operasyonlarını egemenlik ihlali olarak görüyor ve uluslararası topluma şikayette bulunuyor. Çin ve Rusya gibi bölgesel aktörler, iki tarafı diyalog ve işbirliğine çağırsa da somut bir ilerleme kaydedilemedi. ABD ise Taliban'ı terörle mücadele konusunda sorumluluk almaya çağırırken, Pakistan'a da askeri operasyonlarda itidalli olması uyarısında bulunuyor. Bu çatışmanın, Orta Asya ve Güney Asya'daki enerji ve ticaret koridorlarını da etkileyebileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan-Afganistan sınırındaki bu çatışma, Türkiye'nin bölgedeki jeopolitik dengeleri etkileme potansiyeline sahip. Türkiye, hem Pakistan hem de Afganistan'la tarihsel ve kültürel bağlara sahip olup, özellikle Afganistan'da insani yardım ve istikrar çabalarında aktif rol oynuyor. Ankara, Taliban yönetimiyle diplomatik temaslarını sürdürmekle birlikte, Pakistan'la da stratejik ortaklık ilişkisi yürütüyor. Bu tür bir çatışma, Türkiye'nin arabuluculuk girişimlerini zorlaştırabilir ve bölgesel istikrarsızlık Türkiye'ye yönelik göç akışlarını artırabilir. Ayrıca, Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru'nun güvenliğinin tehdit altında olması, Türkiye'nin Orta Asya ve Güney Asya ile ticari bağlantılarını dolaylı olarak etkileyebilir.
