Pakistan Hazine Bakanlığı, küresel tahvil ve sukuk (İslami tahvil) programları kapsamında ihraç edilecek borçlanma araçlarına aracılık edecek bankaları resmen belirledi. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre, atanan bankalar önümüzdeki dönemde Pakistan'ın uluslararası piyasalardan döviz cinsinden borçlanmasını kolaylaştırmak için çalışacak. Bu adım, Pakistan'ın dış finansman açığını kapatmak ve ödemeler dengesini desteklemek amacıyla attığı stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor. Ülke, son yıllarda yüksek cari açık ve azalan döviz rezervleriyle mücadele ediyor.
Gelişmenin arka planı
Pakistan, 2023-2024 mali yılında yaklaşık 25 milyar dolarlık dış borç servisi yüküyle karşı karşıya. Hükümet, IMF ile yürütülen stand-by anlaşması çerçevesinde mali disiplini sağlamaya çalışırken, uluslararası tahvil ve sukuk ihraçları yoluyla piyasadan kaynak sağlamayı hedefliyor. Son olarak 2022'de 1 milyar dolarlık sukuk ihracı gerçekleştiren Pakistan, bu yıl da benzer bir ihraç planlıyor. Açıklamada hangi bankaların atandığına dair ayrıntı verilmezken, kaynaklar Citigroup, Deutsche Bank ve İslami finans alanında uzmanlaşmış bazı Körfez bankalarının listede yer aldığını belirtiyor.
Sukuk, İslami finans prensiplerine uygun olarak faiz yerine varlığa dayalı getiri sağlayan bir borçlanma aracı. Pakistan gibi Müslüman nüfusun yoğun olduğu ülkelerde hem yerel hem de uluslararası yatırımcılar için cazip bir enstrüman. Hazine Bakanlığı, programın hem geleneksel tahvil hem de sukuk ihraçlarını kapsayacak şekilde yapılandırıldığını ifade etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Pakistan'ın borçlanma çabaları, gelişmekte olan ülkelerin artan faiz oranları ve küresel likidite sıkışıklığı karşısında dış finansmana erişim zorluklarını yansıtıyor. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımları, yükselen piyasa ekonomilerinin borçlanma maliyetlerini artırırken, Pakistan gibi yüksek dış borca sahip ülkeleri zorluyor. Öte yandan, Çin ve Suudi Arabistan gibi ülkelerle olan yakın ilişkiler, Pakistan'a alternatif finansman kanalları sağlıyor. Son dönemde Suudi Arabistan ve BAE'den alınan mevduatlar, Pakistan'ın döviz rezervlerini geçici olarak rahatlatmıştı.
Küresel tahvil piyasalarında Pakistan'ın kredi notu ise düşük seyrediyor. Moody's, Pakistan'ın uzun vadeli döviz cinsi borcunu 'Caa3' seviyesinde değerlendiriyor. Bu durum, borçlanma maliyetlerini yükseltirken, yatırımcı güvenini de sınırlıyor. Ancak sukuk ihraçları, özellikle Körfez ülkelerindeki İslami yatırımcılar için çekici olmaya devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan'ın uluslararası tahvil ve sukuk programları için banka ataması, benzer dış finansman sıkıntıları yaşayan Türkiye için de önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye de yüksek dış borç stoku ve cari açıkla mücadele ederken, sukuk ihraçlarına yönelik benzer bir strateji izliyor. Her iki ülke de IMF programlarına bağımlı ve Körfez ülkelerinden sermaye girişi sağlamaya çalışıyor. Bu gelişme, uluslararası piyasalarda İslami finans araçlarının gelişmekte olan ülkeler için bir alternatif olarak giderek daha fazla kullanıldığını gösteriyor. Türkiye'nin de sukuk ihraçlarını artırarak dış finansmanını çeşitlendirme potansiyeli bulunuyor.
