Pakistan'ın başkenti İslamabad'daki bir hastanede çıkan yangında 14 bebeğin hayatını kaybetmesinin ardından ülke genelinde büyük bir infial oluştu. Olayla ilgili yürütülen geçici soruşturma, hastanede yangın güvenliği protokollerinin ciddi şekilde ihlal edildiğini ortaya koyarken, yetkililer 8 hastane görevlisini açığa alarak cezai soruşturma başlattı. Bu trajik olay, Pakistan'da sağlık altyapısının ne kadar kırılgan olduğunu ve denetim mekanizmalarının yetersiz kaldığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Yangının ardındaki ihmal zinciri
Geçici soruşturma raporuna göre, İslamabad'daki hastanede yangın güvenliği ekipmanlarının büyük bölümü ya hiç bulunmuyordu ya da çalışmıyordu. Ayrıca, yangın merdivenlerinin bakımsız olduğu, acil durum prosedürlerinin personel tarafından bilinmediği ve yangının erken saatlerinde müdahale edilmesi gereken ekiplerin koordinasyon eksikliği yaşadığı tespit edildi. Rapor, hastanenin yangın güvenliği denetimlerinden geçmediğini ve gerekli ruhsatların usulsüz şekilde verildiğini de ortaya koydu.
Olay, 10 Mayıs gecesi saatlerinde hastanenin yenidoğan yoğun bakım ünitesinde başladı. Elektrik kaynaklı olduğu düşünülen yangın, kısa sürede büyüyerek bebeklerin bulunduğu koğuşlara sıçradı. Hastane personelinin yangın söndürme tüplerini kullanmayı bilmemesi ve itfaiye ekiplerinin binaya geç ulaşması, can kaybının artmasına neden oldu. Yangında 14 bebek hayatını kaybederken, çok sayıda bebek de yaralandı. Olayın ardından hastane önünde toplanan aileler, yetkililere tepki gösterdi.
Pakistan hükümeti, soruşturma kapsamında hastane müdürü, başhekim ve yangın güvenliğinden sorumlu personel dahil 8 kişiyi açığa aldı. Açığa alınan yetkililer hakkında 'ihmal sonucu ölüme neden olma' suçlamasıyla cezai soruşturma başlatıldığı bildirildi. Ülke genelinde kamu hastanelerindeki güvenlik standartlarının yeniden gözden geçirilmesi için de geniş kapsamlı bir inceleme başlatıldı.
Sağlık altyapısındaki kronik sorunlar
Bu acı olay, Pakistan'da sağlık sektörünün karşı karşıya olduğu derin yapısal sorunları gündeme getirdi. Ülkede hastanelerin büyük bölümü aşırı kalabalık, yetersiz personel ve eskiyen ekipmanlarla hizmet vermeye çalışıyor. Yangın güvenliği denetimleri ise genellikle kağıt üzerinde yapılıyor veya tamamen göz ardı ediliyor. Benzer yangınların geçmişte de yaşandığına dikkat çeken uzmanlar, hükümetin köklü reformlar yapması gerektiğini vurguluyor.
Pakistan'da sağlık harcamalarının GSYİH'ye oranı yüzde 1'in altında kalıyor. Bu oran, bölgedeki diğer ülkelerin bile oldukça altında. Ekonomik krizle mücadele eden ülke, sağlık altyapısına yeterli kaynak ayıramıyor. Özellikle kırsal kesimlerdeki hastanelerin durumu daha da vahim. Bu durum, halkın sağlık hizmetlerine erişiminde büyük eşitsizliklere yol açıyor ve her yıl binlerce bebeğin önlenebilir nedenlerle hayatını kaybetmesine neden oluyor.
Hastane yangını, Pakistan'da toplumsal bir travmaya yol açarken, hükümetin sağlık politikalarına yönelik eleştirileri de artırdı. Muhalefet partileri, hükümetin ihmalkarlığını gündeme taşıyarak Sağlık Bakanı'nın istifasını talep etti. Sivil toplum örgütleri ise hastanelerde yangın güvenliği denetimlerinin bağımsız kuruluşlarca yürütülmesi çağrısında bulundu. Henüz resmi bir istifa ya da görevden alma kararı bulunmazken, konuyla ilgili kamuoyu baskısı her geçen gün artıyor.
Bölgede art arda yaşanan benzer trajediler
Pakistan'daki bu yangın, bölgede son yıllarda yaşanan benzer sağlık tesislerindeki felaketler zincirinin bir halkası. 2023 yılında Hindistan'da bir hastanede çıkan yangında 10 yeni doğan bebek hayatını kaybetmişti. Yine bu yıl Irak'ta bir hastanede yaşanan yangında da çok sayıda kişi ölmüştü. Bu trajediler, Güney Asya ve Orta Doğu'daki pek çok ülkede hastane güvenlik standartlarının ciddi şekilde ihmal edildiğini gösteriyor.
Yangın güvenliği uzmanları, hastanelerde özellikle yoğun bakım üniteleri gibi kritik bölümlerde oksijen hatları ve elektrik tesisatının yangın riskini artırdığına işaret ediyor. Bu tür alanlarda özel yangın söndürme sistemleri kurulması ve personelin düzenli tatbikatlarla eğitilmesi gerekiyor. Ancak gelişmekte olan ülkelerde maliyet endişesi bu önlemlerin hayata geçirilmesini engelliyor. Uluslararası sağlık kuruluşları, gelişmekte olan ülkelere hastane altyapısı için daha fazla finansal destek verilmesi gerektiğini vurguluyor.
Pakistan hükümeti, yangının ardından ülke genelindeki tüm hastanelerde yangın güvenliği denetimlerinin sıkılaştırılacağını duyurdu. Ancak uzmanlar, geçmişte de benzer sözler verildiğini ancak uygulamada aynı eksikliklerin devam ettiğini hatırlatıyor. Bu kez atılacak adımların kalıcı ve disiplinli olması, benzer acıların yaşanmaması için büyük önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan'daki bu hadise, sağlık altyapısının güvenliğinin gelişmekte olan ülkeler için ne denli kritik bir mesele olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye, sağlık alanında bölgesinde güçlü bir konuma sahip olmakla birlikte, özellikle deprem kuşağında yer alması nedeniyle hastane güvenliği konusunda benzer riskler taşıyor. Türkiye'nin yangın güvenliği ve afet yönetimi konularında Pakistan'a deneyim ve teknoloji transferi yapması, iki ülke arasındaki iş birliğini güçlendirebilir. Ayrıca, bu olay Türkiye'nin hastanelerdeki yangın denetimlerini periyodik olarak yenilemesi ve personel eğitimlerini güncellemesi için bir hatırlatıcı niteliği taşıyor.
