Pakistan, doğu Afganistan'da militan hedeflerine yönelik düzenlediği hava saldırılarında en az 25 kişinin öldürüldüğünü açıkladı. Saldırılar pazartesi günü gerçekleşirken, Afgan yetkililerden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Bu gelişme, iki ülke arasında şubat ayında haftalarca süren bir çatışmanın ardından yaşanan en ciddi şiddet olayı olarak kayıtlara geçti. Pakistan ordusu, saldırıların sınır ötesinde faaliyet gösteren terörist gruplara karşı yapıldığını belirtirken, bölgede tansiyon yeniden yükseldi.
Gelişmenin arka planı
Pakistan ile Afganistan arasındaki sınır, tarihsel olarak gerginliğin merkezinde yer alıyor. İki ülke, özellikle Pakistan Talibanı (TTP) gibi militan grupların sınır ötesi faaliyetleri nedeniyle sık sık karşı karşıya geliyor. Pakistan, TTP'nin Afganistan topraklarında barındığını ve buradan Pakistan'a saldırılar düzenlediğini iddia ediyor. Afganistan yönetimi ise bu suçlamaları reddediyor ve Pakistan'ı egemenliğini ihlal etmekle suçluyor. Şubat ayında iki ülke arasında yaşanan sınır çatışmaları, en az 20 kişinin ölümüne yol açmış ve bölgesel gerilimi tırmandırmıştı.
Pakistan ordusu, son hava saldırılarının, sınıra yakın bölgelerde tespit edilen militan kamplarına yönelik olduğunu açıkladı. Ordu sözcüsü, operasyonlarda çok sayıda militanın etkisiz hale getirildiğini ve sivil kayıpların önlenmesi için hassas silahlar kullanıldığını ifade etti. Ancak Afgan makamları, sivil kayıpların yaşandığını öne sürerek uluslararası topluma çağrıda bulundu.
Bölgesel veya küresel boyut
Pakistan-Afganistan sınırındaki bu tırmanış, bölgesel istikrarı tehdit ediyor. Afganistan'daki Taliban yönetimi, Pakistan'ın bu saldırılarını "savaş ilanı" olarak nitelendirirken, iki ülke arasındaki diplomatik kanallar neredeyse tamamen kopmuş durumda. Bölge uzmanları, Pakistan'ın Afganistan'da artan etkisini sürdürmek istediğini, ancak Taliban'ın Pakistan'ın taleplerine direndiğini belirtiyor. Bu durum, Orta Asya ve Güney Asya'da yeni bir güç mücadelesinin habercisi olabilir. ABD ve Çin'in bölgedeki çıkarları da göz önüne alındığında, tansiyonun daha da yükselmesi halinde küresel aktörlerin müdahil olması beklenebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan-Afganistan arasındaki bu gerginlik, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu ve istikrar politikalarını doğrudan etkileyebilir. Türkiye, hem Pakistan ile hem de Afganistan'daki Taliban yönetimi ile diplomatik ilişkilerini sürdüren nadir ülkelerden biridir. Bu çatışma, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü zorlayabilir. Ayrıca, Afganistan'da yaşanacak bir istikrarsızlık, Türkiye'ye yönelik yeni bir göç dalgasına yol açabilir. Türkiye'nin NATO müttefiki olan Pakistan ile ilişkileri de bu süreçte önem kazanıyor. Türkiye, bölgede diyalog ve istikrarı destekleyen tutumunu sürdürmeli ve taraflar arasında yapıcı bir rol oynamalıdır.
