Afganistanlı yetkililer, Pakistan'ın Afganistan'ın doğusundaki Host ve Paktiya vilayetlerine düzenlediği hava saldırılarında en az 36 sivilin öldüğünü ve 160'tan fazla kişinin yaralandığını duyurdu. Pakistan ordusu, Pazartesi günü erken saatlerde başlattığı operasyonlarda, ülke genelinde son haftalarda artan militan saldırılarına karşılık olarak sınır ötesi harekât düzenlediğini açıkladı. Saldırılarda çoğu kadın ve çocuk olan sivillerin hedef alındığı belirtilirken, bölgedeki hastaneler yaralılarla dolup taştı.
Gelişmenin Arka Planı
Pakistan, uzun süredir Afganistan'ın sınır bölgelerinde faaliyet gösteren ve kendi topraklarına sızan militan gruplara karşı misilleme yapıyor. Özellikle, Pakistan Talibanı (TTP) olarak bilinen Tehrik-i Taliban Pakistan, son aylarda Pakistan güvenlik güçlerine yönelik saldırılarını artırdı. Pakistan yönetimi, bu grupların Afganistan'da barındığını iddia ediyor. Afganistan'daki Taliban hükümeti ise Pakistan'ın iddialarını reddediyor ve bu tür saldırıların iki ülke arasındaki gerilimi tırmandırdığını vurguluyor. Geçtiğimiz hafta Pakistan, sınırdaki militan sığınaklarını hedef aldığını belirtmişti. Ancak sivil kayıplarının yüksek olması, uluslararası toplumda endişe yarattı.
Hava saldırıları, Afganistan'ın Host vilayetinde dört köyü vurdu. Yerel kaynaklar, saldırılarda en az 26 kadın ve çocuğun hayatını kaybettiğini bildirdi. Paktiya'da ise 10 sivil öldü, 50'den fazla kişi yaralandı. Yaralıların bir kısmının durumu ağır. Afganistan Sağlık Bakanlığı, bölgeye acil tıbbi ekip sevk etti. Pakistan ordusu, operasyonun militan hedeflere yönelik olduğunu ve sivil kayıpların araştırıldığını açıkladı. Ancak yerel halk, saldırıların rastgele yapıldığını iddia ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Pakistan-Afganistan sınırı, yıllardır militan faaliyetlerin merkezi olarak biliniyor. Taliban'ın Afganistan'da yeniden iktidara gelmesiyle birlikte, Pakistan'ın güvenlik endişeleri arttı. Afganistan'daki Taliban yönetimi, Pakistan'ın kendi topraklarında operasyon yapmasını egemenlik ihlali olarak nitelendiriyor. Uluslararası toplum, sivil kayıpların artmasından endişeli. Birleşmiş Milletler, taraflara itidal çağrısı yaparken, sivil kayıpların kabul edilemez olduğunu vurguladı. ABD ve Avrupa Birliği, olayın bağımsız bir şekilde soruşturulmasını talep etti. Bölgede istikrarsızlık, terör gruplarının yeniden güçlenmesine yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan ve Afganistan arasındaki bu gerilim, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu ve denge politikalarını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, hem Pakistan ile tarihsel dostluk bağlarına sahip hem de Afganistan'da Taliban ile diyalog yürüten az sayıdaki ülkeden biri. Bu tür çatışmalar, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü zorlaştırabilir. Ayrıca, bölgedeki istikrarsızlık, Orta Asya enerji koridorları ve Hint-Pasifik stratejisi açısından risk oluşturuyor. Türkiye'nin, sivil kayıpları kınaması ve tarafları diyaloğa çağırması beklenir. Uzun vadede, Ankara'nın bu krizde oynayacağı rol, Afganistan'da kalıcı barış için önemli olabilir.
