28 Şubat 2026'da ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı ortak bir ABD-İsrail askeri operasyonu olan Öfke Destanı Harekâtı'nı başlattığını duyurdu. Misyonun hedefleri arasında İslam Cumhuriyeti'nin devrilmesi de vardı. Trump, İran halkına seslenerek "İşimiz bittiğinde, özgürlüğün tadını çıkarın" dedi. Ancak bu sözler, ABD'nin Ortadoğu'daki rejim değişikliği operasyonlarının acı tarihinin sadece son bölümüydü.
Rejim Değişikliği Operasyonlarının Kısa Tarihi
ABD'nin Ortadoğu'da rejim değişikliği girişimleri on yıllar öncesine dayanıyor. 1953'te İran'da Musaddık hükümetinin devrilmesi, 2003 Irak işgali, 2011 Libya müdahalesi ve Suriye'deki dolaylı operasyonlar... Her biri bölgeyi daha istikrarsız hale getirdi. Irak'ta Saddam'ın devrilmesi mezhepsel çatışmaları körüklerken, Libya iç savaşa sürüklendi. Suriye'de ise on binlerce sivil hayatını kaybetti.
Trump'ın İran operasyonu da aynı kaderi paylaştı. İran'da rejim değişikliği hedeflenirken, operasyon İran'ın nükleer programını durdurmak için başlatılmıştı. Ancak ABD ve İsrail istihbaratı, İran'ın direnişini ve Rusya-Çin desteğini hafife aldı. Operasyon sadece İran'ın değil, bölgenin de istikrarını sarstı.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Öfke Destanı Harekâtı, İran'ın petrol tesislerini vurarak küresel enerji piyasalarını altüst etti. Brent petrol varil fiyatı 150 doların üzerine fırladı. İran, Hürmüz Boğazı'nı mayınlayarak Suudi Arabistan ve BAE'nin petrol sevkiyatını engelledi. Bölgedeki ABD üsleri yoğun füze saldırılarına maruz kaldı. İsrail ise Hizbullah ve İran destekli milislerin roket saldırıları altında kaldı.
Rusya ve Çin, BM Güvenlik Konseyi'nde ABD'yi kınadı. Çin, İran'a ekonomik destek paketi açıklarken, Rusya Akdeniz'de savaş gemilerini konuşlandırdı. ABD'nin müttefikleri Avrupa'da operasyona tepki gösterdi; Almanya ve Fransa, ABD'yi kendi başına hareket etmekle suçladı. NATO içinde derin bir kriz yaşandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran operasyonundan en çok etkilenen komşu ülkelerden biri oldu. Güneydoğu sınırında insani kriz patlak verdi: 300 bin İranlı sığınmacı sınırı geçti. Türkiye, enerji ihtiyacının %20'sini İran'dan karşılarken, ambargo nedeniyle ithalat durdu. Aynı zamanda Irak ve Suriye'deki İran yanlısı milisler Türkiye'ye yönelik tehditleri artırdı. Ankara, diplomatik kanalları açık tutarak yeni bir savaşın bölgeyi daha da yakacağını vurguladı. Türkiye, İran'la sıcak çatışmaya girmeden, ekonomik ve insani krizleri yönetmeye çalıştı. Fakat bu operasyon, Türkiye'nin Ortadoğu'da daha bağımsız bir dış politika izlemesinin önemini bir kez daha gösterdi.
