Wall Street Journal'ın (WSJ) haberine göre, bir grup ABD eyalet başsavcısı, yapay zeka şirketi OpenAI'ye yönelik geniş kapsamlı bir soruşturma başlattı. Soruşturmanın, şirketin veri toplama uygulamaları, tüketici koruma yasalarına uyumu ve potansiyel gizlilik ihlalleri üzerine odaklandığı belirtiliyor. Habere göre, en az dört eyaletin başsavcısı, OpenAI'nin ChatGPT gibi ürünlerinde kullanıcı verilerini izinsiz topladığı ve işlediği iddialarını araştırıyor. Soruşturmanın henüz resmi bir dava açılmaksızın ön inceleme aşamasında olduğu ifade ediliyor.
Soruşturmanın kapsamı ve eyaletlerin rolü
WSJ'nin kaynaklara dayandırdığı haberde, soruşturmayı California, New York, Vermont ve Connecticut başsavcılarının yürüttüğü belirtildi. Bu eyaletlerin, özellikle yapay zeka teknolojilerinin tüketici hakları ve veri gizliliği üzerindeki etkilerini yakından takip ettiği biliniyor. California Başsavcılığı, daha önce de teknoloji şirketlerine yönelik benzer soruşturmalar açmıştı. New York ise, ChatGPT'nin eğitim verileriyle ilgili endişeleri dile getirmişti. Soruşturmanın odak noktalarından biri, OpenAI'nin kullanıcı verilerini ürünlerini geliştirmek için ne kadar izinsiz kullandığı ve tüketicilere yeterli bilgi verip vermediği. Ayrıca, şirketin yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılan verilerin gizlilik ihlallerine yol açıp açmadığı da mercek altında. Eyalet başsavcıları, şirketin bu uygulamalarının eyalet tüketici koruma yasalarına aykırı olup olmadığını değerlendiriyor. OpenAI ise soruşturmaya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Küresel bağlam ve teknoloji şirketlerine yönelik denetim
Bu soruşturma, yapay zeka sektöründe artan düzenleyici baskının bir parçası. Avrupa Birliği, geçtiğimiz aylarda Yapay Zeka Yasası'nı kabul ederek yapay zeka uygulamalarını sınıflandırmış ve yüksek riskli uygulamalara sıkı kurallar getirmişti. ABD'de ise federal düzeyde kapsamlı bir düzenleme bulunmamakla birlikte, eyaletler kendi yasalarıyla boşluğu doldurmaya çalışıyor. Özellikle tüketici verilerinin korunması konusunda eyaletler arasında farklılıklar bulunuyor. California, 2018'de yürürlüğe giren Tüketici Gizliliği Yasası (CCPA) ile bu alanda öncü olurken, diğer eyaletler de benzer düzenlemeler hazırlıyor. OpenAI, daha önce de İtalyan veri koruma otoritesi tarafından geçici olarak yasaklanmış ve şirketin veri işleme uygulamalarını düzeltmesi istenmişti. Bu gelişmeler, yapay zeka şirketlerinin küresel çapta daha sıkı bir denetimle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
OpenAI'ye yönelik bu soruşturma, Türkiye'deki veri gizliliği ve yapay zeka düzenlemeleri açısından da önemli bir sinyal. Türkiye, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile veri koruma konusunda belirli bir çerçeveye sahip olsa da, yapay zekaya özgü düzenlemeler henüz yetersiz. Bu tür uluslararası gelişmeler, Türkiye'de de benzer bir düzenleme ihtiyacını gündeme getirebilir. Ayrıca, yapay zeka şirketlerinin veri toplama uygulamalarına yönelik artan küresel denetim, Türk şirketlerinin de bu alandaki uyum çalışmalarını hızlandırmasını gerektirebilir. Türkiye'nin, AB ile gümrük birliği ilişkisi ve veri aktarımı konusundaki müzakereleri göz önüne alındığında, bu tür soruşturmaların sonuçları Ankara için de yakından izlenmelidir.
