Suudi Arabistan ve Rusya'nın da aralarında bulunduğu yedi OPEC+ ülkesi, Nisan 2025'ten itibaren günlük petrol üretimini 188 bin varil artırma kararı aldı. Grup, daha önce birkaç kez ertelenen üretim artışını hayata geçirerek küresel petrol piyasalarında dengenin sağlanmasını hedefliyor. OPEC+ üyeleri, salgın sonrası ekonomik toparlanma ve talep artışı beklentisiyle üretim kısıntılarını kademeli olarak kaldırma yolunda ilerliyor. Ancak kararın zamanlaması ve büyüklüğü, piyasa oyuncuları tarafından dikkatle izleniyor.
Gelişmenin arka planı
OPEC+ grubu, Kasım 2022'den bu yana petrol üretimini sınırlayarak fiyatları desteklemeye çalışıyor. Küresel talebin yavaşlaması ve ABD'nin rekor düzeydeki üretimi, ham petrol fiyatlarını aşağı yönlü baskılıyor. Brent petrolün varil fiyatı son dönemde 70 doların altına gerilerken, Rusya ve Suudi Arabistan başta olmak üzere birçok üretici ülke bütçe dengesini sağlamak için daha yüksek fiyatlara ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle OPEC+, üretim artışını defalarca ertelemişti. Son karar ise piyasa koşullarının nispeten olumlu seyretmesi ve gönüllü kısıntıların sona ermesiyle alındı.
Artışa katılacak ülkeler arasında Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, BAE, Cezayir ve Kazakistan bulunuyor. Bu ülkeler, toplamda daha önce uyguladıkları 2,2 milyon varillik gönüllü kısıntıyı kademeli olarak geri çekiyor. Nisan 2025'teki 188 bin varillik artış, bu planın ilk adımı olacak. Ancak analistler, küresel arz fazlası endişeleri nedeniyle OPEC+'nın daha temkinli davranması gerektiğini belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
OPEC+'nın üretim artışı, küresel petrol piyasalarında dengeleri değiştirme potansiyeline sahip. Bir yandan ABD'de kaya petrolü üretimi artarken, diğer yandan Çin'in talebindeki yavaşlama ve Avrupa'da enerji dönüşümü, petrol tüketimini etkiliyor. Rusya'nın üretim artışına katılması, Ukrayna savaşı nedeniyle uygulanan batı yaptırımlarına rağmen Moskova'nın enerji gelirlerini koruma çabası olarak görülüyor. Suudi Arabistan ise piyasa payını ABD ve diğer üreticilere kaptırmamak için üretimi artırma kararı aldı. Karar, OPEC+ içindeki uyumun sınandığı bir döneme denk geliyor; bazı üyeler daha hızlı artış isterken, diğerleri fiyatların düşmesinden endişe ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
OPEC+'nın üretim artışı, petrol fiyatlarını aşağı çekerek Türkiye'nin cari açığını azaltabilir. Türkiye, petrol ithalatında büyük ölçüde dışa bağımlı olduğu için düşük fiyatlar enflasyonla mücadeleye katkı sağlayabilir. Ancak Rusya ile enerji ticareti ve Libya, Irak gibi bölgesel üreticilerle ilişkiler göz önüne alındığında, piyasa dinamiklerindeki değişim Türkiye'nin enerji diplomasisini de etkileyebilir. Orta vadede, Türkiye'nin enerji maliyetlerini düşürmesi ve sanayi üretimini desteklemesi açısından bu gelişme olumlu karşılanmalıdır.
