ABD merkezli yarı iletken üreticisi Onsemi, maliyetleri düşürmek ve operasyonel verimliliği artırmak amacıyla New York ve Idaho’daki iki çip üretim tesisini satma kararı aldı. Şirketin yaptığı açıklamaya göre, satış süreci 2025 yılı içinde tamamlanacak ve elde edilecek gelir, borç azaltma ile Ar-Ge yatırımlarına yönlendirilecek. Bu hamle, küresel çip sektöründe pandemi sonrası yaşanan talep dalgalanmasına karşı alınan bir önlem olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Onsemi, 2020-2022 arasında otomotiv ve endüstriyel sektörlerden gelen güçlü talep sayesinde büyümüştü. Ancak 2023'ten bu yana, özellikle elektrikli araç pazarındaki yavaşlama ve enflasyonist baskılar, yarı iletken talebini olumsuz etkiledi. Şirketin 2024 yılı üçüncü çeyrek gelirleri, bir önceki yılın aynı dönemine göre %14 düşerek 1,76 milyar dolara geriledi. Bu durum, şirketi varlık satışı ve işten çıkarmalar gibi maliyet düşürücü önlemlere yöneltti.
Satılması planlanan tesislerden biri New York, East Fishkill'de bulunan 300 mm'lik ileri teknoloji üretim hattı, diğeri ise Idaho, Pocatello'daki daha eski teknolojiye sahip 200 mm'lik fabrika. New York tesisi, özellikle güç yönetimi ve sensör çipleri üretirken, Idaho tesisi daha çok otomotiv ve endüstriyel uygulamalar için analog çipler üretiyor. Şirket, bu fabrikaların satışıyla yılda yaklaşık 120 milyon dolar işletme gideri tasarrufu hedefliyor.
Onsemi'nin CEO'su Hassane El-Khoury, stratejik olarak daha karlı alanlara odaklandıklarını belirterek, "Bu satış, varlık hafifletme stratejimizin bir parçası. Geliri, yapay zeka ve elektrikli araç çipleri gibi yüksek büyüme potansiyeli olan segmentlere yatıracağız" ifadelerini kullandı.
Küresel boyut
Onsemi'nin bu adımı, küresel çip sektöründeki dönüşümün bir yansıması. Pandemi sırasında tedarik zinciri krizleri yüzünden fabrika yatırımları hızlanmıştı, ancak şimdi talep normalleşirken fazla kapasite sorunu ortaya çıktı. Intel, Samsung ve TSMC gibi büyük oyuncular da benzer maliyet kesintileri yapıyor. Özellikle ABD'de CHIPS Yasası ile teşvik edilen yerli üretim, maliyet baskısını artırıyor.
Satışın alıcıları arasında, küçük ölçekli çip üreticileri veya özel yatırım fonlarının olduğu konuşuluyor. New York tesisi, gelişmiş ambalajlama ve test hizmetleri sunmasıyla özellikle savunma ve uzay sanayiine hitap edebilir. Idaho tesisi ise daha çok otomotiv yan sanayi üreticilerinin ilgisini çekebilir. Analistler, bu tür varlık satışlarının önümüzdeki dönemde sektörde konsolidasyonu hızlandıracağını öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Onsemi'nin fabrika satışı, Türkiye'nin gelişen yarı iletken ekosistemi açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, özellikle otomotiv ve beyaz eşya sektörlerinde çip ithalatçısı konumunda. Küresel çip arzındaki bu tür yeniden yapılanmalar, Türk sanayicilerin tedarik zinciri maliyetlerini etkileyebilir. Kısa vadede olumsuz bir etki beklenmese de, ABD'deki üretim kapasitesinin azalması (bu fabrikalar satıldıktan sonra üretime devam edecek olsa da) dolaylı olarak fiyat baskısı yaratabilir. Türkiye'nin kendi çip üretim hedefleri açısından, bu tür küresel ölçekli maliyet optimizasyonları, yerli girişimler için daha uygun fiyatlı ikinci el ekipman fırsatları doğurabilir.
