Arjantinli insan hakları aktivisti Lidia “Taty” Almeida (84), 1970'lerde cunta yönetimi tarafından zorla kaybedilen oğlunu 50 yıl boyunca aradıktan sonra hayatını kaybetti. Almeida, Plaza de Mayo Anneleri grubunun önde gelen isimlerinden biriydi ve her hafta Buenos Aires'teki meydanda oğlu ve diğer kayıplar için sessiz bir protesto yürüyüşü düzenliyordu.
Plaza de Mayo Anneleri'nin Sessiz Yürüyüşü
Almeida'nın oğlu Alejandro, 1976'da Arjantin'de askeri darbe sonrası iktidara gelen cunta tarafından kaçırıldı. Almeida, oğlunu bulmak için yetkililere başvurdu, ancak herhangi bir bilgi alamadı. 1977'de, kayıp çocuklarının izini süren diğer annelerle bir araya gelerek Plaza de Mayo Anneleri'ni kurdu. Grup, her perşembe öğleden sonra Plaza de Mayo'da başlarının etrafında beyaz bir fularla yürüyerek kayıplarını anıyor.
Almeida, bu yürüyüşlerde kaybolan oğlunun ismini taşıyan bir poster taşıyordu. 2000'li yıllarda oğlunun kalıntıları bulundu ve Almeida, nihayet onu bir mezara koyabildi. Ancak aktivizmine devam eden Almeida, insan hakları ihlallerinin hesabının sorulması için mücadele etti.
Arjantin'de Hafıza ve Adalet Mücadelesi
Almeida'nın ölümü, Arjantin'de insan hakları savunucuları arasında büyük bir üzüntü yarattı. Devlet Başkanı Alberto Fernández, Almeida'yı “bir hafıza, adalet ve insanlık sembolü” olarak nitelendirdi. Plaza de Mayo Anneleri lideri Hebe de Bonafini ise Almeida'nın mücadelesini “bir ömür boyu süren bir miras” olarak tanımladı.
Arjantin diktatörlüğü döneminde 30 bin kişinin kaybolduğu tahmin ediliyor. Almeida'nın aktivizmi, bu travmanın toplumsal hafızada canlı kalmasına ve faillerin yargılanmasına katkı sağladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almeida'nın hikâyesi, geçmiş insan hakları ihlallerinin peşini bırakmayan bir toplumsal hafıza örneği olarak öne çıkıyor. Türkiye'de de 1980 darbesi ve 2016 sonrası ihraçlar gibi travmatik dönemlerin ardından benzer bir hafıza mücadelesi sürüyor. Almeida'nın mücadelesi, insan hakları aktivistlerine ilham verirken, Türkiye'deki kayıp ve adalet taleplerinin uluslararası bağlamda yankı bulması açısından önem taşıyor.
