Singapur polisi, Nvidia çiplerinin yasa dışı hareketine ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında, ülkenin en lüks konutlarından biri olan Good Class Bungalov (GCB) tipi bir villaya el koydu. Polis tarafından yapılan açıklamada, söz konusu taşınmaz için tasarruf tedbiri kararı çıkarıldığı ve banka hesaplarındaki 1 milyon Singapur dolarına bloke konulduğu bildirildi. Soruşturma kapsamında daha önce gözaltına alınan dört kişi hakkında ek suçlamalar yöneltildi.
Good Class Bungalov'a el koyma kararı
Singapur Polis Gücü'nden yapılan yazılı açıklamaya göre, Nvidia çiplerinin yasa dışı transferine karıştığı iddia edilen dört kişi hakkında ek suçlamalar getirildi. Soruşturma kapsamında, 55 milyon Singapur doları (yaklaşık 41 milyon ABD doları) değerindeki bir Good Class Bungalov için Tasarruf Tedbiri Kararı (Prohibition of Disposal Order) çıkarıldı. Ayrıca, zanlıların banka hesaplarında bulunan 1 milyon Singapur doları tutarındaki fon da donduruldu. Polis, bu önlemlerin mal varlığının kaçırılmasını engellemek amacıyla alındığını belirtti.
Good Class Bungalov'lar, Singapur'da en prestijli konut türü olarak kabul ediliyor. Bu tür villalar genellikle geniş arazilere sahip, müstakil ve lüks yapılar olarak biliniyor. El konulan bungalovun, Singapur'un kalburüstü semtlerinden birinde yer aldığı öğrenildi. Polis, soruşturmanın devam ettiğini ve yeni gelişmeler oldukça kamuoyunun bilgilendirileceğini duyurdu.
Soruşturma, Nvidia çiplerinin Çin'e yasa dışı yollarla gönderildiği iddiasına dayanıyor. ABD yaptırımları nedeniyle Çin'e gelişmiş yarı iletken ihracatı sıkı denetime tabi. Singapur, bu tür transferlerde ara durak olarak kullanılmakla suçlanıyor. Daha önce de benzer bir vakada, Singapur merkezli bir şirketin Nvidia çiplerini Malezya üzerinden Çin'e sevk ettiği ortaya çıkmıştı.
Bölgesel ve küresel boyut
Nvidia çiplerinin yasa dışı ticareti, küresel teknoloji ticareti ve ABD-Çin rekabeti bağlamında büyük önem taşıyor. ABD, Çin'in askeri teknoloji kapasitesini artırmasını engellemek amacıyla yarı iletken ihracatına katı kısıtlamalar getirmiş durumda. Singapur, bu kısıtlamaları delmek isteyenler için bir geçiş noktası haline gelmiş durumda. Bu nedenle Singapur polisinin bu tür operasyonları, ABD ile koordinasyon içinde yürütülüyor.
Yetkililer, söz konusu çiplerin Nvidia'nın en gelişmiş modelleri olduğunu ve bu tür transferlerin ulusal güvenlik riski oluşturduğunu belirtiyor. Soruşturma kapsamında şimdiye kadar dört kişi tutuklanırken, mal varlıklarına el konulması kararı, yasa dışı ticaretin caydırılması amacı taşıyor. Uzmanlar, bu tür operasyonların bölgedeki teknoloji ticaretinin geleceğini şekillendireceğini ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin teknoloji ticareti ve yaptırımlar konusundaki hassasiyetini bir kez daha gündeme getiriyor. Türkiye, ABD yaptırımlarına tabi ülkelerle ticarette dikkatli davranmak zorunda. Yarı iletken tedarik zincirinde Türkiye de bir aktör olarak yer alıyor ve bu tür yasa dışı transferler, Türk şirketlerini de risk altına sokabilir. Küresel çip krizi ve ABD-Çin rekabeti, Türkiye'nin teknoloji ithalatı ve savunma sanayii projelerini doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle Türkiye'nin, benzer soruşturmalara karşı iç denetim mekanizmalarını güçlendirmesi ve uluslararası iş birliğine açık olması önem taşıyor.
